Ulga B+R – czy koszty kompleksowego projektu technologicznego mogą zostać uznane za kwalifikowane?

Nie każdy koszt projektu B+R da się odliczyć. Najnowsza interpretacja pokazuje, gdzie kończy się swoboda podatnika, a zaczyna zamknięty katalog kosztów kwalifikowanych.

Stan faktyczny

Spółka akcyjna prowadząca działalność technologiczną i inżynieryjną planuje realizację innowacyjnego projektu rozwojowego, którego efektem ma być nowatorska technologia łącząca różne metody pomiarowe w jedną zintegrowaną usługę. Firma działa w obszarach wymagających zaawansowanych technologii i posiada doświadczenie międzynarodowe.

Projekt zakłada:

• opracowanie nowej technologii pomiarowej,
• integrację kilku urządzeń pomiarowych w jeden cykl operacyjny,
• testy technologiczne prowadzone m.in. na morzu,
• przygotowanie wartości niematerialnej i prawnej (WNiP) powstającej z prac rozwojowych.

Spółka:

• uznaje prace za działania B+R (twórcze, systematyczne, nieprzewidywalne),
• planuje skorzystać z ulgi B+R i prowadzić odrębną ewidencję kosztów,
• zamierza kwalifikować koszty osobowe, amortyzację, materiały oraz koszty wynajmu specjalistycznych jednostek technicznych (statku) jako koszty kwalifikowane.

Firma nie posiada statusu centrum badawczo‑rozwojowego. 

Zadane pytania

Spółka wystąpiła o potwierdzenie:

1. Czy Spółka może skorzystać z ulgi B+R przy realizacji opisanego projektu?
2. Czy Spółka ma wybór, kiedy może zaliczyć koszty prac rozwojowych do kosztów podatkowych – jednorazowo po zakończeniu projektu czy na bieżąco co miesiąc?
3. Czy Spółka może uznać takie wydatki, jak amortyzacja sprzętu, wynagrodzenia pracowników, koszty materiałów i wynajem statku, za koszty kwalifikowane do ulgi B+R?

Odpowiedź Dyrektora KIS

Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki w części za prawidłowe, a w części za nieprawidłowe.

Kwestia identyfikacji prac jako B+R

Organ potwierdził, że opisane prace:

• mają charakter twórczy,
• są realizowane systematycznie,
• prowadzą do powstania nowej wiedzy i know-how,‑how,
• nie są działaniami rutynowymi,

a więc spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 4a pkt 26–28 CIT. Spółka ma prawo skorzystać z ulgi badawczo‑rozwojowej.

Sposób rozpoznania kosztów prac rozwojowych

Organ potwierdził, że spółka może wybrać dowolny z trzech trybów rozliczenia kosztów prac rozwojowych:

• jednorazowo w roku zakończenia prac,
• miesięcznie – w miesiącu poniesienia,
• poprzez amortyzację WNiP, jeśli takie powstaną.

Podatnik ma pełną dowolność wyboru formy rozliczenia, ponieważ przepisy stosują konstrukcję „mogą”. 

Katalog kosztów kwalifikowanych – częściowo prawidłowe

Organ dokonał rozróżnienia:

Koszty kwalifikowane – prawidłowe

Za koszty kwalifikowane B+R mogą zostać uznane:

• wynagrodzenia i składki ZUS w części odpowiadającej czasowi pracy nad B+R,
• materiały i surowce wykorzystywane w projekcie,
• amortyzacja środków trwałych i WNiP – w całości lub proporcjonalnie, jeśli są używane także operacyjnie.

Wszystkie te elementy mieszczą się w art. 18d ust. 2–3 CIT. 

Koszty niekwalifikowane – nieprawidłowe

Dyrektor KIS jednoznacznie wskazał, że:

• koszty wynajmu statku,
• oraz analogiczne koszty usług niezwiązanych bezpośrednio z katalogiem art. 18d,

nie mogą zostać uznane za koszty kwalifikowane.

Powód: nie mieszczą się w żadnym z punktów zamkniętego katalogu kosztów kwalifikowanych (np. nie są aparaturą naukowo‑badawczą ani usługą z jednostki naukowej). 

Nasz komentarz

Interpretacja ta jest ciekawa dla firm, które:

• realizują złożone projekty B+R o wysokiej intensywności technicznej,
• ponoszą koszty operacyjne niezbędne do testów (np. jednostek pływających, sprzętu terenowego, zasobów logistycznych),
• chcą maksymalnie wykorzystać ulgę B+R.

Kilka kluczowych wniosków:

Katalog kosztów kwalifikowanych B+R jest ściśle zamknięty

Nawet jeśli koszt jest niezbędny dla projektu B+R (jak wynajem statku do testów), nie oznacza to, że może zostać odliczony. 
Organ konsekwentnie trzyma się wykazu z art. 18d ust. 2–3 CIT.

To podejście potwierdza wcześniejszą linię interpretacyjną.

Duży nacisk na proporcjonalność i dokumentację

Wynagrodzenia oraz amortyzacja mogą być kwalifikowane:

• w całości, gdy zasoby służą wyłącznie B+R,
• proporcjonalnie, jeśli są używane także operacyjnie.

Organ wskazał konieczność szczegółowej ewidencji czasu pracy oraz czasu wykorzystania środków trwałych.

Możliwość pełnej elastyczności przy rozpoznaniu kosztów prac rozwojowych

Spółka sama decyduje, czy:

• rozpoznaje koszty od razu,
• rozkłada je na 12 miesięcy,
• czy amortyzuje WNiP.

To duża przewaga podatkowa przy planowaniu cash‑flow projektu.

Działalność B+R może dotyczyć także usług

Interpretacja potwierdza, że:

• B+R nie musi dotyczyć wyłącznie produktów czy oprogramowania,
• może obejmować zaawansowane usługi technologiczne.

To istotne dla branż inżynieryjnych, energetycznych, geotechnicznych czy pomiarowych.

Podsumowanie

Interpretacja potwierdza, że spółka ma prawo do skorzystania z ulgi B+R, a większość ponoszonych kosztów może zostać zakwalifikowana jako koszty kwalifikowane. Wyjątkiem są koszty wynajmu statku i podobne koszty operacyjne, które mimo istotnego znaczenia dla projektu, nie spełniają wymogów ustawowych.

Ponadto należy wskazać, iż podatnik ma pełną swobodę wyboru sposobu rozliczania kosztów uzyskania przychodów w czasie. Następnie po jej wybraniu, niezależnie której, nie występują dodatkowe ograniczenia w korzystaniu z ulgi B+R.

To rozstrzygnięcie podkreśla konieczność bardzo szczegółowej analizy każdego kosztu pod kątem zgodności z zamkniętym katalogiem ulgi B+R.