Rząd przyjął zaktualizowany projekt programu dopłat do kosztów energii elektrycznej dla przedsiębiorstw energochłonnych. Nowa wersja doprecyzowuje zasady udzielania wsparcia i wprowadza dodatkowe warunki dla potencjalnych beneficjentów. Kluczowe znaczenie ma status odbiorcy przemysłowego, którego brak może zamknąć przedsiębiorstwu drogę do otrzymania wsparcia.
Program coraz bliżej uruchomienia
29 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych. Założenia programu są więc coraz bardziej konkretne, a aktualna wersja wprowadza kilka istotnych zmian wpływających na wymagania stawiane potencjalnym beneficjentom. Najważniejsze z nich przedstawiamy w dalszej części artykułu.
Jednocześnie podstawowa konstrukcja wsparcia pozostaje bez zmian. Dopłata ma obejmować 50% energii elektrycznej zakupionej i zużytej przez przedsiębiorcę w okresie kwalifikowanym i będzie mogła być przyznawana maksymalnie przez trzy kolejne lata. Co najmniej 50% łącznej kwoty wsparcia trzeba będzie przeznaczyć na inwestycje wspierające transformację energetyczną, m.in. poprawę efektywności energetycznej, elektryfikację, odnawialne źródła energii lub zwiększenie elastyczności poboru.
Status odbiorcy przemysłowego może zdecydować o dostępie do wsparcia
Jednym z warunków udziału w programie ma być wpis do wykazu odbiorców przemysłowych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Sam energochłonny charakter działalności ani odpowiedni kod PKD nie wystarczą, jeżeli przedsiębiorca nie znajduje się w tym wykazie.
Wpis do wykazu odbiorców przemysłowych jest dokonywany na dany rok. Przedsiębiorcy, którzy chcą znaleźć się w wykazie na 2027 r., powinni złożyć wymagane oświadczenie Prezesowi URE w ustawowym terminie przypadającym 15 listopada 2026 r. Do oświadczenia należy dołączyć opinię biegłego rewidenta. Brak terminowego złożenia dokumentów może skutkować brakiem wpisu do wykazu na 2027 r., a tym samym uniemożliwić skorzystanie ze wsparcia w pierwszym roku funkcjonowania programu, jeżeli wejdzie on w życie zgodnie z planowanym harmonogramem.
Sam status to nie wszystko. Pozostałe istotne zmiany w projekcie
Przedsiębiorca będzie musiał także wykazać, że ponad 50% jego przychodów pochodzi z działalności objętej kodami PKD wskazanymi w załączniku do ustawy. Aktualny katalog kwalifikowanych działalności należy zatem zweryfikować w oparciu o wskazany załącznik, w szczególności jeżeli analiza kwalifikowalności przedsiębiorstwa była prowadzona na wcześniejszym etapie prac legislacyjnych.
Dodatkowe wymagania obejmują m.in. brak zaległości podatkowych i składkowych, niepozostawanie w trudnej sytuacji ekonomicznej.
Jednocześnie w odniesieniu do wymaganej inwestycji wspierającej transformację energetyczną, wnioskodawca będzie musiał zapewnić finansowanie co najmniej 20% jej kosztów kwalifikowanych ze środków własnych lub finansowania zewnętrznego, a także przedstawić raport zawierający pozytywną ocenę techniczną. Przedsiębiorca musi również posiadać prawo do dysponowania nieruchomością niezbędną do realizacji wymaganej inwestycji.
W rządowej wersji projektu podstawowy limit dopłaty nadal wynosi 50% ceny RK, czyli średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym. Jednocześnie w 2027 r. limit ten będzie mógł zostać zwiększony o maksymalnie 20 punktów procentowych ceny RK dla energii zakupionej i zużytej od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. W praktyce wsparcie dotyczące tego okresu będzie mogło sięgnąć do 70% ceny RK, przy zachowaniu pozostałych ograniczeń przewidzianych w ustawie.
Doprecyzowano ponadto procedurę udzielania wsparcia. Najpierw zawierana ma być umowa ramowa określająca łączne warunki pomocy i realizacji inwestycji proekologicznej, a wypłata za dany rok będzie wymagała odrębnej umowy zawieranej na podstawie danych o rzeczywistym zużyciu energii.
Co przedsiębiorstwa powinny zrobić już teraz?
Przed uruchomieniem programu warto przede wszystkim potwierdzić status odbiorcy przemysłowego na 2027 r. oraz ponownie sprawdzić kod PKD i strukturę przychodów według aktualnego projektu. Równolegle należy przeanalizować historyczne zużycie energii, zidentyfikować inwestycję spełniającą cele programu, potwierdzić prawo do nieruchomości i przygotować wstępny model finansowania inwestycji proekologicznej.
Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., ale rozpoczęcie wypłat będzie zależeć także od pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej oraz przyjęcia przez Radę Ministrów szczegółowego programu pomocy. Dlatego PwC na bieżąco monitoruje dalsze prace legislacyjne i będzie informować o kolejnych zmianach istotnych dla potencjalnych beneficjentów.
Jak możemy pomóc?
Zespół PwC wspiera przedsiębiorstwa w weryfikacji kwalifikowalności, analizie statusu odbiorcy przemysłowego oraz uzyskaniu takiego statusu. Możemy również pomóc w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej, ocenie możliwości łączenia instrumentu z systemem rekompensat oraz zaplanowaniu finansowania i zabezpieczenia realizacji inwestycji.
Autorzy:
