Rząd rozpoczął prace nad projektem ustawy o udzielaniu wsparcia na projekty inwestycyjne oparte na technologiach neutralnych emisyjnie (UC156). Nowy instrument ma stanowić implementację unijnych Ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu (CISAF) i otworzyć drogę do udzielania wsparcia dla dużych inwestycji realizowanych w sektorach kluczowych dla transformacji energetycznej i rozwoju czystych technologii.
CISAF zastępuje TCTF
Projekt ustawy jest odpowiedzią na przyjęte przez Komisję Europejską w 2025 r. inicjatywy w zakresie wsparcia konkurencyjności europejskiego przemysłu i dekarbonizacji gospodarki. W szczególności ma on wdrażać rozwiązania przewidziane w ramach Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), które docelowo zastąpią obowiązujące do końca 2025 r. Tymczasowe Kryzysowe i Przejściowe Ramy Prawne (TCTF).
CISAF ma umożliwić państwom członkowskim dalsze wspieranie inwestycji związanych z transformacją energetyczną, rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz budową europejskich zdolności produkcyjnych w obszarze technologii net-zero. Celem jest nie tylko przyspieszenie dekarbonizacji gospodarki, ale również ograniczenie ryzyka przenoszenia strategicznych inwestycji poza Unię Europejską.
Jakie projekty będą mogły otrzymać wsparcie?
Zgodnie z założeniami projektu, wsparcie będzie mogło zostać udzielone inwestycjom związanym m.in. z:
- produkcją i magazynowaniem energii odnawialnej,
- technologiami wodorowymi,
- wychwytywaniem i składowaniem CO₂ (CCS),
- technologiami geotermalnymi,
- produkcją baterii i magazynów energii,
- rozwojem infrastruktury elektroenergetycznej,
- przemysłowymi procesami dekarbonizacji,
- produkcją kluczowych komponentów oraz surowców niezbędnych dla czystych technologii.
Zakres ten odpowiada obszarom wskazanym przez Komisję Europejską jako strategiczne dla budowy europejskiego przemysłu neutralnego klimatycznie.
Wysokie progi wejścia dla inwestorów
Projektowane rozwiązania są skierowane przede wszystkim do dużych przedsięwzięć inwestycyjnych. Aby ubiegać się o wsparcie, przedsiębiorca będzie musiał spełnić szereg warunków, w tym:
- ponieść koszty kwalifikowalne w wysokości co najmniej 110 mln EUR,
- utworzyć minimum 50 nowych miejsc pracy związanych z realizacją projektu,
- spełnić co najmniej pięć dodatkowych warunków uzupełniających,
- utrzymać inwestycję w danej lokalizacji przez co najmniej 5 lat (3 lata w przypadku MŚP).
Tak wysokie wymagania wskazują, że instrument ma przyciągać przede wszystkim projekty o istotnym znaczeniu dla rozwoju krajowego przemysłu oraz bezpieczeństwa energetycznego.
Dotacja i preferencje podatkowe
Projekt przewiduje dwa podstawowe mechanizmy wsparcia.
Pierwszym będzie dotacja celowa przyznawana na podstawie indywidualnej umowy zawieranej pomiędzy inwestorem a ministrem właściwym do spraw gospodarki. Warunki wsparcia mają być każdorazowo negocjowane przed podpisaniem umowy.
Drugim filarem wsparcia będzie możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego na zasadach wynikających z przepisów CIT lub PIT. Oznacza to, że nowy instrument może stanowić interesujące uzupełnienie istniejących zachęt inwestycyjnych, w tym rozwiązań funkcjonujących w ramach Polskiej Strefy Inwestycji.
Na realizację programu planowane jest przeznaczenie 5 mld zł w okresie dziesięciu lat. Według projektodawców środki te mają umożliwić przyciągnięcie do Polski nowych inwestycji w sektorach zaawansowanych technologii i zielonej transformacji oraz zwiększyć konkurencyjność kraju w walce o strategiczne projekty przemysłowe.
Co to oznacza dla inwestorów?
Planowane regulacje mogą stać się jednym z najważniejszych instrumentów wsparcia dla dużych inwestycji przemysłowych w nadchodzących latach. Szczególnie duże znaczenie mogą mieć dla przedsiębiorstw planujących budowę zakładów produkcyjnych związanych z technologiami bateryjnymi, wodorowymi, OZE czy dekarbonizacją procesów przemysłowych.
Jednocześnie warto zauważyć, że proponowane progi inwestycyjne oraz wymogi dotyczące zatrudnienia powodują, że instrument będzie dostępny głównie dla największych projektów realizowanych w Polsce.
Projekt ustawy znajduje się obecnie na etapie prac rządowych. Zgodnie z harmonogramem, jego przyjęcie przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2026 r.
Autorzy:
