18 listopada 2026 r. Prezydent podpisał ustawę zmieniającą zasady funkcjonowania Polskiej Strefy Inwestycji, a na stronie Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt rozporządzenia, które dopełni nowy system. Dla przedsiębiorców oznacza to, że zmiany przestały być zapowiedzią. Zdecydowana większość nowych przepisów zacznie obowiązywać już od 1 stycznia 2027 r.
W artykule skupiamy się na pięciu zmianach, które w praktyce będą miały największe znaczenie dla inwestorów: opinii Szefa KAS, odejściu od koncepcji tzw. ścisłych powiązań, wydłużeniu okresu obowiązywania decyzji o wsparciu (DoW), nowych zasadach dla inwestycji w robotyzację oraz ograniczeniu możliwości zmiany DoW. Przy każdej z nich wskazujemy, od kiedy zacznie obowiązywać. Na końcu omawiamy najnowszy projekt rozporządzenia.
Warto od razu zaznaczyć, że nowe zasady kalkulacji dochodu zwolnionego (w ustawach o CIT i PIT) dotyczą wyłącznie przedsiębiorców, którzy uzyskają DoW na nowych zasadach. Inwestorzy, którzy już posiadają decyzje, nie zostaną nimi objęci.
Opinia Szefa KAS – nowy etap przed wydaniem decyzji o wsparciu
Jedną z najważniejszych nowości jest włączenie administracji skarbowej w proces wydawania DoW. Zanim decyzja zostanie wydana, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oceni dane zawarte w jej projekcie, dotyczące przedmiotu działalności (w tym kodów PKWiU i opisu działalności) oraz terenu inwestycji. Sprawdzi ich kompletność, jednoznaczność, spójność i prawidłowość, w zakresie, w jakim wpływają one na zakres zwolnienia z podatku dochodowego. Co do zasady opinia ma zostać wydana w ciągu 30 dni, z możliwością przedłużenia tego terminu o kolejny miesiąc.
Intencja ustawodawcy jest czytelna: spory o zakres zwolnienia mają zostać rozstrzygnięte na początku inwestycji, a nie po kilku latach korzystania ze wsparcia. Pozytywna opinia stanowi istotne zabezpieczenie dla inwestora, ponieważ organy podatkowe będą nią związane. Wyjątkiem są nowe okoliczności, których Szef KAS nie znał na etapie opiniowania, a które wskazują na niezgodność danych ze stanem rzeczywistym. Dodatkowy etap może jednak wydłużyć postępowanie, dlatego warto już teraz zadbać o spójny i precyzyjny opis działalności oraz terenu inwestycji.
Wprowadzenie nowej procedury rodzi jednak istotne wątpliwości interpretacyjne: nie jest bowiem jasne, czy oznacza ona konieczność zaplanowania inwestycji na każdej z działek tworzących zakład, ani jakie konsekwencje wystąpią w przypadku, gdy Szef KAS zakwestionuje objęcie decyzją o wsparciu któregoś z tych terenów albo nie dostrzeże uzasadnienia dla kodu PKWiU wskazanego przez przedsiębiorcę we wniosku.
Od kiedy? Obowiązek uzyskania opinii dotyczy decyzji, w których maksymalna wysokość pomocy publicznej wynosi co najmniej 40 mln zł, i obowiązuje od 1 stycznia 2027 r. Przy niższej pomocy przedsiębiorca będzie mógł wnioskować o opinię dopiero od 1 stycznia 2029 r.
Koniec ze „ścisłymi powiązaniami” przy ustalaniu dochodu zwolnionego
Przedsiębiorcy rozbudowujący zakłady musieli dotychczas wykazywać, że dochód, który chcą zwolnić z opodatkowania, jest ściśle powiązany z nową inwestycją, a nie z dotychczasowym majątkiem. Takie podejście generowało wiele sporów z organami podatkowymi i było źródłem niepewności przy reinwestycjach.
Nowelizacja odchodzi od tej koncepcji. Zwolnieniem będzie objęty dochód z działalności gospodarczej określonej w DoW, prowadzonej na terenie wskazanym w decyzji, jeżeli w ramach tej działalności i na tym terenie realizowana jest nowa inwestycja. W praktyce największe znaczenie zyska to, co zostanie zapisane w decyzji, czyli zakres działalności (kody PKWiU) i teren. Mniej istotne będzie natomiast to, które składniki majątku funkcjonalnie wiążą się z nową inwestycją (tak wynika z uzasadnienia, a jak będzie w rzeczywistości – czas pokaże). Należy jednak pamiętać, że w ustawie podatkowej nadal pozostaje zastrzeżenie, iż zwolnienie obejmuje wyłącznie dochody z działalności i terenu wskazanych w DoW, i to tylko wtedy, gdy w ramach tej działalności i na tym terenie realizowana jest nowa inwestycja. Ponownie pojawia się więc nawiązanie do nowej inwestycji, a więc pytanie – czy zwolnienie będzie przysługiwać pod warunkiem, że podatnik uzasadni powiązanie pomiędzy prowadzoną działalnością a nową inwestycją.
Ważne zastrzeżenie: nowe zasady kalkulacji dochodu zwolnionego, wprowadzone do ustaw o CIT i PIT, dotyczą wyłącznie przedsiębiorców, którzy uzyskają DoW na nowych zasadach. Ustawodawca zrezygnował ze stosowania ich wstecz, więc przedsiębiorcy posiadający już decyzje nadal będą rozliczać zwolnienie na dotychczasowych zasadach.
Od kiedy? Od 1 stycznia 2027 r. – dla DoW wydanych po 31 grudnia 2026 r.
Dłuższe decyzje o wsparciu – nawet do 20 lat
Nowelizacja wydłuża okres, na jaki wydawane są DoW. Będą obowiązywać od 15 do 20 lat, w zależności od lokalizacji inwestycji. Nie zwiększa to samej kwoty dostępnej pomocy publicznej, ale daje inwestorom więcej czasu na jej wykorzystanie. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ zwolnienie podatkowe co do zasady rozpoczyna się dopiero po zakończeniu inwestycji, a dochodowość nowej działalności bywa zmienna, zwłaszcza w pierwszych latach. Szczegółowe okresy dla poszczególnych województw wskazuje projekt rozporządzenia, który omawiamy w ostatniej części artykułu.
Od kiedy? Od 1 stycznia 2027 r. – wraz z wejściem w życie nowelizacji oraz, zgodnie z projektem, nowego rozporządzenia.
Robotyzacja – brak obowiązku tworzenia nowych miejsc pracy, ale na węższych zasadach
Nowe przepisy odpowiadają na rosnącą popularność inwestycji w automatyzację, które nie zawsze idą w parze ze wzrostem zatrudnienia. Warunek tworzenia nowych miejsc pracy nie będzie miał zastosowania do inwestycji polegającej na zakupie robota przemysłowego.
W finalnej wersji ustawy wyjątek został jednak zawężony. Skorzystać z niego będzie można tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zadeklaruje poniesienie kosztów kwalifikowanych wyłącznie z tytułu inwestycji w robotyzację i automatyzację polegającej na zakupie robota przemysłowego. Jeżeli w projekcie pojawią się także inne koszty kwalifikowane, wyjątek nie zadziała. Dotyczy on przy tym wyłącznie tworzenia nowych miejsc pracy - nie zwalnia z obowiązku utrzymania dotychczasowego zatrudnienia.
Od kiedy? Od 1 stycznia 2027 r.
Mniej swobody przy zmianie DoW
Zmiana decyzji o wsparciu jest dla wielu inwestorów codziennością, bo harmonogramy, koszty czy poziom zatrudnienia rzadko realizują się dokładnie zgodnie z pierwotnym planem. Nowe przepisy wprowadzają jednak wyraźniejsze ramy dla takich zmian. Wniosek o zmianę DoW trzeba będzie złożyć przed upływem terminu realizacji danego zobowiązania. Zasada ta obejmie zmiany dotyczące poniesienia kosztów kwalifikowanych, zatrudnienia i jego utrzymania oraz zakończenia realizacji inwestycji. Zachowano też limit, zgodnie z którym zmiana nie może obniżyć poziomu zatrudnienia o więcej niż 20%. W nowym ujęciu punktem odniesienia jest liczba nowych miejsc pracy tworzonych w zakładzie (zmiana bazy zatrudnienia jest nie do wzruszenia, chyba że dotyczy błędu w kalkulacji przedstawionej we wniosku o DoW).
Od kiedy? Od 1 stycznia 2027 r.
Projekt zmian w Rozporządzeniu PSI – już na RCL
18 listopada 2026 r. na stronie RCL ukazał się projekt rozporządzenia w sprawie zasad udzielania pomocy publicznej na realizację nowych inwestycji.
Jedną z kluczowych zmian przewidzianych w projekcie jest wydłużenie okresów, na które wydawane są decyzje o wsparciu z:
- 12 do 15 lat (dla inwestycji zlokalizowanych w woj. wielkopolskim i woj. dolnośląskim),
- 14 do 18 lat (dla inwestycji zlokalizowanych m.in. w woj. pomorskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim)
- 15 do 20 lat (dla inwestycji zlokalizowanych m.in. w woj. warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim).
Termin ważności decyzji nadal jednak biegnie od momentu jej wydania, a nie od momentu rozpoczęcia korzystania z pomocy publicznej.
Projektowane rozporządzenie doprecyzowuje również sposób ustalania bazy zatrudnienia. Dotychczasowe pojęcie „średniego zatrudnienia” ma zostać zastąpione pojęciem „średniorocznego poziomu zatrudnienia”. Zgodnie z projektem poziom ten będzie rozumiany jako średnia arytmetyczna poziomu zatrudnienia w poszczególnych miesiącach z 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o wydanie decyzji o wsparciu. Ponadto, projekt wskazuje również wprost grupy pracowników, których nie należy uwzględniać przy obliczaniu średniorocznego poziomu zatrudnienia, co zminimalizuje ryzyko popełnienia błędu w tym parametrze decyzji. Są to:
- pracownicy korzystający z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na prawach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego,
- pracownicy korzystający nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 3 miesiące z urlopu bezpłatnego,
- pracownicy pobierający świadczenie rehabilitacyjne nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 3 miesiące, z wyjątkiem kobiet w ciąży korzystających z tego świadczenia, które należy traktować jak przebywające na zasiłku chorobowym,
- praktykanci lub studenci odbywający szkolenie zawodowe na podstawie umowy o praktykę lub umowy o przygotowanie zawodowe,
- osoby skierowane do wykonywania pracy tymczasowej przez agencję pracy tymczasowej,
- osoby skazane skierowane do wykonywania pracy na podstawie umowy zawartej z zakładem karnym lub inną jednostką organizacyjną Służby Więziennej,
- osoby świadczące usługi na podstawie umów cywilnoprawnych, które nie są uznawane za pracowników na podstawie przepisów Kodeksu pracy.
Niestety projekt Rozporządzenia nie pochyla się nad doprecyzowaniem kryteriów jakościowych, choć potrzeba ta jest bardzo pilna i identyfikowana przez firmy posiadające DoW. Jedno jest pewne – dawno nie było tak gorącego listopada w PSI.