15 października Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nowelizacja z 18 września 2026 r. ogranicza część obowiązków związanych z raportowaniem cen transferowych oraz zmienia podatkowe konsekwencje niektórych płatności dokonywanych przez przedsiębiorców. Część nowych rozwiązań zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Celem nowelizacji jest ograniczenie części obowiązków administracyjnych, co stanowi element szerszych działań deregulacyjnych. Zmiany koncentrują się na dwóch głównych obszarach: cenach transferowych i zasadach rozliczania płatności.
Zmiany w zakresie obowiązków związanych z informacją TPR
Jednym z obszarów zmian są ceny transferowe. Nowelizacja uchyla obowiązek zamieszczania bezpośrednio w informacji TPR oświadczenia, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe objęte dokumentacją zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
Dodatkowo zmiana obejmie możliwość podpisywania informacji TPR na podstawie pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie, udzielonego zgodnie z Ordynacją podatkową.
Co więcej, w przypadku mikro- i małych przedsiębiorców nowelizacja dotyczyć będzie braku obowiązku wykazywania w informacji TPR ogólnych informacji finansowych podmiotu. Zmieniony zostanie również zakres danych raportowanych, ale tylko w przypadku określonych transakcji kontrolowanych korzystających ze zwolnienia z obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych.
Choć projektowane zmiany w zakresie informacji TPR obejmują usunięcie z deklaracji oświadczenia zarządu, brak obowiązku do wykazywania wskaźników finansowych przez mikro- i małych przedsiębiorców czy korektę zakresu danych dla transakcji zwolnionych z obowiązków sporządzenia dokumentacji cen transferowych, nie oznacza to spadku znaczenia samej informacji TPR. W ostatnich latach obserwujemy rosnącą rolę danych raportowanych w informacji TPR jako jednego z podstawowych źródeł wykorzystywanych przez administrację skarbową do identyfikowania obszarów wymagających dalszej weryfikacji. Coraz większe znaczenie mają również narzędzia analityczne pozwalające na porównywanie danych raportowanych przez podatników pomiędzy latami, branżami czy kategoriami transakcji. W praktyce oznacza to, że jakość, spójność i obrona danych wykazywanych w informacji TPR są niezmiennie istotne, a w wielu przypadkach mogą mieć nawet większe znaczenie niż same obowiązki o charakterze formalnym.
Nowe zasady dotyczące informacji TPR będą stosowane do informacji składanych za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r. Dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące informacji TPR zachowają moc do czasu wejścia w życie nowych rozporządzeń, jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2027 r.
Zmiany w rozliczaniu płatności
Nowelizacja kompleksowo zmienia konsekwencje podatkowe w zakresie PIT i CIT związane ze sposobem regulowania zobowiązań. Od 1 stycznia 2027 r. uchylone zostaną sankcje w postaci braku możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu w związku z:
- zapłatą na rachunek spoza wykazu podatników VAT (tzw. biała lista) oraz
- pominięciem obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (split payment).
Uchylone zostaną również sankcje w CIT i PIT związane z zapłatą przez podmioty uczestniczące w faktoringu lub podobnych rozliczeniach bez pośrednictwa rachunku płatniczego albo na rachunek spoza białej listy – w zakresie obowiązku rozpoznania przychodu.
We wskazanym zakresie pozostają w mocy sankcje na gruncie Ordynacji podatkowej (odpowiedzialność solidarna za zaległości kontrahenta w VAT w przypadku zapłaty na rachunek spoza białej listy) oraz ustawy o VAT (dodatkowe zobowiązanie podatkowe za naruszenie obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności), które ustawodawca uznaje za wystarczające mechanizmy prewencyjne.
Należy jednak pamiętać, że utrzymana zostaje kluczowa zasada związana ze sposobem dokonywania płatności - podatnik nadal nie zaliczy do kosztów uzyskania przychodów wydatku w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji o wartości przekraczającej 15 000 zł została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Co do zasady ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zmiany dotyczące podatkowego rozliczania płatności zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Do należności i płatności wynikających z faktur wystawionych przed tą datą zastosowanie znajdą dotychczasowe przepisy.
Zmiany w zakresie obowiązków związanych z informacją TPR będą natomiast stosowane już do informacji składanych za lata podatkowe rozpoczynające się po 31 grudnia 2025 r.
Autorzy:
