Kolejne zmiany w VAT na horyzoncie – Ministerstwo Finansów publikuje dwa projekty modyfikujące ustawę o VAT

Pierwsza połowa roku 2026 niewątpliwie zdominowana została przez Krajowy System e-Faktur. Obecnie jednak, gdy wielu podatników ma już proces wdrożenia KSeF za sobą, warto bliżej przyjrzeć się kolejnym obszarom potencjalnych zmian w przepisach VAT. 

Ministerstwo Finansów przedstawiło bowiem kolejne propozycje nowelizacji ustawy o VAT, które mogą znacząco wpłynąć na rozliczenia w handlu międzynarodowym oraz sprzedaży cyfrowej. Opublikowane 30 kwietnia 2026 r. projekty ustaw zapowiadają zarówno praktyczne modyfikacje w zakresie obrotu towarowego z zagranicą, jak i głębokie, systemowe zmiany wynikające z wdrażania unijnego pakietu „VAT w erze cyfrowej” (ViDA). 

Projekt UDER112 koncentruje się na praktycznych aspektach rozliczeń VAT w obrocie towarowym z zagranicą, obejmując m.in. import, eksport oraz szczególną procedurę rozliczania VAT przy imporcie (procedurę USZ), która ma kluczowe znaczenie dla rozliczeń masowych przesyłek o niskiej wartości. 

Projekt UC147 stanowi element wdrażania unijnego pakietu “VAT w erze cyfrowej” (ViDA), którego celem jest modernizacja systemu VAT w Unii Europejskiej oraz m.in. dostosowanie go do realiów gospodarki cyfrowej. Zmiany mają charakter strukturalny i są szczególnie istotne zarówno dla podmiotów prowadzących działalność w sektorze e‑commerce za pośrednictwem platform cyfrowych, jak i także wykorzystujących transgraniczne modele logistyczne w Unii Europejskiej. Przedsiębiorcy ci będą musieli ocenić długoterminowy wpływ zmian na swoje modele operacyjne i podatkowe. 

Kluczowe obszary zmian 

Zmiany w obszarze importu i eksportu VAT (Projekt UDER112) 

• Elektronizacja deklaracji importowej - Wprowadzony zostaje obowiązek składania deklaracji importowych wyłącznie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Zmiana ta ma na celu ujednolicenie procesu rozliczeń oraz usprawnienie komunikacji z organami podatkowymi. 
• Nowe zasady dokumentowania eksportu dla stawki 0% VAT - Rozszerzony zostaje katalog dowodów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej, co zwiększa elastyczność przepisów i ogranicza ryzyka sporów interpretacyjnych. Jednocześnie wprowadzony zostaje dodatkowy warunek dla stosowania stawki 0% VAT do zaliczek eksportowych – podatnik musi być czynnym podatnikiem VAT przez co najmniej 12 miesięcy. Może to wpłynąć na płynność finansową wybranych podmiotów, w szczególności tych o krótszej historii rozliczeń VAT. 
• Zmiany w procedurze USZ – VAT przy imporcie towarów o niskiej wartości -Procedura USZ zostaje dostosowana do nowych regulacji celnych, w szczególności do zniesienia zwolnienia z należności celnych dla przesyłek o wartości do 150 euro. Wprowadzona zostaje odrębna miesięczna deklaracja dedykowana tej procedurze oraz rozszerzone obowiązki ewidencyjne, co przesuwa większą odpowiedzialność za prawidłowość rozliczeń na podmioty uczestniczące w poborze VAT. 

Zmiany systemowe w VAT – pakiet „ViDA” (Projekt UC147) 

• Ujednolicenie reżimu tzw. uznanego dostawcy (platformy cyfrowe) - Od 1 stycznia 2027 r. zakres stosowania reżimu będzie jednakowy dla wszystkich dostaw objętych art. 14a dyrektywy VAT, obejmując również dostawy realizowane na rzecz podatników oraz osób prawnych niebędących podatnikami, których WNT nie podlega opodatkowaniu. Zmiana ta istotnie zwiększa zakres odpowiedzialności platform za rozliczenia VAT. 
• Zmiany w sposobie liczenia progu VAT dla wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość (WSTO) i usług TBE - Do limitu 10 000 euro będą wliczane wyłącznie dostawy wysyłane lub transportowane z państwa członkowskiego siedziby dostawcy. Modyfikacja ta ma znaczenie dla struktur logistycznych i miejsca opodatkowania sprzedaży transgranicznej. 
• Uproszczenia w procedurze OSS (One Stop Shop) - Od 1 stycznia 2027 r. rejestracja do procedury OSS będzie automatycznie oznaczała wybór miejsca opodatkowania w państwie konsumpcji, bez konieczności składania odrębnych zawiadomień. Jednocześnie moment powstania obowiązku podatkowego dla transakcji rozliczanych w OSS zostaje ujednolicony i oparty na zasadach ogólnych. 
• Rozszerzenie procedury OSS oraz zmiany w zakresie IOSS - Nieunijna procedura OSS obejmie wszystkie usługi świadczone przez podmioty spoza UE na rzecz konsumentów (B2C), niezależnie od miejsca siedziby usługodawcy. Jednocześnie podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego dla drobnych przedsiębiorców nie będą mogli rozliczać importowej sprzedaży towarów na odległość (SOTI) w procedurze IOSS, w celu ograniczenia ryzyka braku opodatkowania. 
• Doprecyzowanie obowiązków informacyjnych OSS/IOSS - Projekt przewiduje doprecyzowanie zakresu danych wymaganych przy rejestracji do procedur OSS i IOSS, w tym obowiązek podawania adresów stron internetowych podatnika lub pośrednika wyłącznie w zakresie, w jakim strony te są faktycznie dostępne. 
• Rozszerzenie OSS o wybrane dostawy energii - Od 1 lipca 2028 r. procedura OSS obejmie również dostawy gazu, energii elektrycznej, cieplnej i chłodniczej. W okresie przejściowym, tj. od 1 stycznia 2027 r. do 30 czerwca 2028 r., dostawy te będą tymczasowo traktowane jak WSTO. 
• Wycofanie procedury magazynu typu call‑off stock - Od 1 lipca 2028 r. przepisy dotyczące call‑off stock zostaną uchylone i zastąpione nową procedurą rozliczania przemieszczeń własnych towarów (TOOG) za pośrednictwem OSS. Przewidziano przepisy przejściowe pozwalające na stosowanie dotychczasowych zasad do 30 czerwca 2029 r. 

Większość przepisów projektowanych w ramach UDER112 ma planowo wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., przy czym regulacje dotyczące procedury USZ będą stosowane wcześniej (w ścisłym powiązaniu ze zmianami w przepisach celnych).  

Natomiast projekt UC147 przewiduje zróżnicowany harmonogram wdrożenia, rozłożony na lata 2027-2029. Ma to umożliwić podatnikom stopniowe dostosowanie się do nowych zasad, w szczególności w zakresie wygaszania procedury call‑off stock i przejścia na nowe rozwiązania OSS. 

Dla przedsiębiorców kluczowe będzie nie tylko śledzenie procesu legislacyjnego, lecz także wczesne przeprowadzenie analizy wpływu nowych regulacji na prowadzone modele biznesowe. Odpowiednie przygotowanie pozwoli bowiem nie tylko ograniczyć ryzyka podatkowe, ale również efektywnie wykorzystać przewidziane przez ustawodawcę uproszczenia. 

Dlaczego opublikowane projekty są tak istotne? 

Znaczenie opublikowanych projektów wykracza poza standardową nowelizację przepisów technicznych.  

Projekt UDER112 odnosi się do dokumentowania eksportu towarów, warunków stosowania stawki 0% VAT oraz rozliczania podatku przy imporcie towarów o niskiej wartości. Są to więc obszary, w których dotychczasowe regulacje były często postrzegane jako nadmiernie formalistyczne i nie w pełni dostosowane do realiów operacyjnych.  

Z kolei Projekt UC147 realizuje długofalową strategię Unii Europejskiej polegającą m.in. na dostosowaniu systemu VAT do realiów gospodarki cyfrowej. Jego celem jest lepsze dopasowanie zasad opodatkowania do rosnącej roli platform i pośredników w obrocie gospodarczym oraz docelowo ograniczenie konieczności wielokrotnej rejestracji do VAT w różnych państwach członkowskich.