3 listopada 2026 r. została ogłoszona ustawa z dnia 8 października 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2026 r. poz. 1446). Ustawa została wcześniej podpisana przez Prezydenta, a większość jej przepisów wejdzie w życie 18 listopada 2026 r.
Jedną z najistotniejszych zmian z perspektywy eksporterów jest wprowadzenie szerszych możliwości dokumentowania wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej na potrzeby zastosowania stawki VAT 0%.
Dlaczego zmiana jest istotna?
Dotychczas przepisy ustawy o VAT koncentrowały się na dokumentach, w których wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej został potwierdzony przez właściwy organ celny. W praktyce podatnicy niejednokrotnie dysponowali jednak innymi dokumentami potwierdzającymi, że towary faktycznie opuściły terytorium Unii Europejskiej.
Możliwość zastosowania stawki VAT 0% w takich przypadkach była przedmiotem sporów z organami podatkowymi. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazywano na znaczenie faktycznego wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej dla możliwości zastosowania stawki VAT 0%.
Nowelizacja poszerza katalog dokumentów potwierdzających eksport na potrzeby zastosowania stawki VAT 0%. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 41 ust. 6 ustawy o VAT podatnik będzie zobowiązany do posiadania dowodów, z których wynika, że w wyniku dostawy towary zostały wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej. Niemniej jednak, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez MF podczas prac legislacyjnych, katalog dokumentów potwierdzających eksport nadal ma być zamknięty.
Jakie dokumenty będą mogły potwierdzać eksport?
Dokumenty potwierdzone przez właściwe organy celne nadal będą mogły stanowić podstawę do zastosowania stawki VAT 0%. Nowe przepisy rozszerzają katalog dokumentów, które mogą potwierdzać wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej.
W praktyce podatnicy będą mogli dokumentować eksport m.in. za pomocą:
- dokumentów przewozowych otrzymanych od przewoźnika lub spedytora, z których wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej, w tym dokumentów uzyskanych z systemu elektronicznego przewoźnika lub spedytora,
- dokumentów operatora pocztowego potwierdzających dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej, również uzyskanych z systemu elektronicznego operatora,
- dokumentów wydanych przez administrację celną państwa trzeciego, potwierdzających przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie, lub ich kopii, wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej.
Przepisy czekające na wejście w życie poszerzają zatem katalog dokumentacji, którą podatnik może wykorzystać w celu wykazania wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej na potrzeby zastosowania stawki VAT 0%.
Co zmiana oznacza dla eksporterów?
Nowe regulacje oznaczają szersze możliwości dokumentowania wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej na potrzeby zastosowania stawki VAT 0%. W szczególności podatnicy będą mogli wykorzystać dodatkowe rodzaje dowodów wprost wskazane w nowych przepisach, w tym dokumenty przewozowe, dokumenty operatorów pocztowych oraz dokumentację dotyczącą przywozu i odprawy celnej towarów w państwie spoza Unii Europejskiej.
W związku z wejściem w życie nowych regulacji warto przeanalizować stosowane procedury dokumentowania eksportu i zweryfikować, czy dokumenty pozyskiwane obecnie w ramach procesów logistycznych mogą zostać wykorzystane na potrzeby zastosowania stawki VAT 0% zgodnie z nowymi przepisami.
Niezależnie od zmian legislacyjnych warto zwrócić uwagę na korzystny dla podatników kierunek widoczny w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sądy prezentują bardziej liberalne podejście do dokumentowania eksportu, wskazując, że dla zastosowania stawki VAT 0% kluczowe znaczenie ma faktyczny wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej, a jego wykazanie nie powinno być ograniczone wyłącznie do określonych dokumentów urzędowych. Podejście to znajduje potwierdzenie również w ostatnich wyrokach NSA, w których oddalono skargi kasacyjne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od korzystnych dla podatników wyroków sądów I instancji (m.in. I FSK 300/24, I FSK 268/24, I FSK 72/24 oraz I FSK 89/24).
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Zmiany dotyczące zasad dokumentowania eksportu wejdą w życie 18 listopada 2026 r., tj. po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy.
Co istotne, zgodnie z przepisami przejściowymi, nowe zasady dokumentowania eksportu znajdą zastosowanie również do eksportu towarów, dla którego termin do złożenia deklaracji podatkowej nie upłynął przed 18 listopada 2026 r.
Autorzy:
