4 sierpnia 2026 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano informację o pracach nad zmianami do przepisów regulujących opodatkowanie fundacji rodzinnych. Celem zmian jest przede wszystkim dalsze uszczelnienie systemu podatkowego.
Poniżej znajdą Państwo opis kluczowych planowanych modyfikacji przepisów.
Powrót do wcześniejszych propozycji
Planowane zmiany obejmą m.in. większość rozwiązań znanych z poprzedniej próby znowelizowania przepisów dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnych, zawetowanej przez Prezydenta RP, a mianowicie:
- wprowadzenie minimalnego, 36-miesięcznego okresu posiadania majątku fundacji rodzinnej, po którym możliwe było bezpodatkowe zbycie mienia fundacji rodzinnej,
- objęcie fundacji rodzinnych podatkiem od zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC),
- opodatkowanie dochodów fundacji rodzinnych osiąganych z tzw. najmu krótkoterminowego, oraz z uczestnictwa w podmiotach transparentnych podatkowo.
W założeniach nowego projektu nie pojawia się już natomiast pomysł objęcia fundacji rodzinnych exit tax. Zrezygnowano też z rozszerzania katalogu ukrytych zysków.
Szerszy komentarz do rozwiązań przewidzianych w poprzednim projekcie ustawy znajdą Państwo pod tym linkiem.
Oraz nowe propozycje
Poza częściowym powrotem do wcześniejszych propozycji Ministerstwo Finansów rozważa również wprowadzenie nowych zmian, które dotychczas nie były szerzej sygnalizowane, mianowicie:
- podwyższenie z 15% do 19% stawki CIT płaconego przez fundację rodzinną m.in. od świadczeń wypłacanych beneficjentom, ukrytych zysków oraz majątku wydawanego przy rozwiązaniu fundacji rodzinnej,
- rozszerzenie zwolnienia w PIT na świadczenia otrzymywane przez zstępnych rodzeństwa fundatora.
Rozszerzenie zwolnienia z PIT należy ocenić jednoznacznie pozytywnie. Dzięki temu rodzeństwa wspólnie prowadzące biznes będą mogły zakładać razem fundacje rodzinne bez negatywnych konsekwencji podatkowych przy wypłacie świadczeń na rzecz zstępnych i rodzeństwa. Z pewnością wpłynie to na podkreślenie rodzinnego charakteru fundacji.
Kogo mają obowiązywać nowe przepisy
Istotne znaczenie we wdrożeniu nowych regulacji będą miały przepisy przejściowe. W poprzedniej wersji ustawy minimalny okres posiadania mienia przez fundację rodzinną przed jego sprzedażą dotyczył tylko tych aktywów, które wniesiono po dniu wejścia w życie ustawy. Zmodyfikowane przepisy nie dotyczyły tych fundacji rodzinnych, które nie zakończyły roku podatkowego do dnia wejścia w życie przepisów. W pozostałych przypadkach miały znaleźć zastosowanie nowe regulacje.
Ministerstwo Finansów nie poinformowało, jak tym razem zamierza rozstrzygnąć powyższe kwestie. Zakładając, że konstruując nowe przepisy będzie się kierowało zasadą ochrony praw nabytych, możemy spodziewać się podobnego rozwiązania.
Konkluzje
Na ten moment dysponujemy jedynie założeniami do projektu ustawy, a nie konkretnymi rozwiązaniami. Dlatego z ostateczną oceną należy wstrzymać się do momentu publikacji proponowanych zmian w przepisach. Istotne będzie też to, w jaki sposób projekt przepisów będzie regulował sytuację podatkową fundacji już utworzonych.
Działania Ministerstwa Finansów jasno pokazują, które obszary są uważane za szczególnie wrażliwe: zbycie aktywów w krótkim czasie od ich nabycia z wykorzystaniem zwolnienia podatkowego, brak opodatkowania fundacji rodzinnych z tytułu CFC oraz potencjalne zwolnienie o CIT dochodów z najmu krótkoterminowego. Można się spodziewać, że w razie ewentualnej kontroli w fundacjach rodzinnych to tym kwestiom organy będą się przyglądać ze szczególną uwagą. Jednocześnie cieszy rezygnacja z pomysłów przedstawionych w rządowym projekcie przeglądu przepisów o fundacji rodzinnej, które to pomysły diametralnie zmieniłyby system opodatkowania tej instytucji.
Autorzy:
