CISAF: analiza rozbieżności, która może zdecydować o dostępie do wsparcia

Ustawa o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej (program CISAF) wprowadza dwa niezależne, odrębne kryteria kwalifikacji, które przedsiębiorca musi spełnić łącznie, aby móc skorzystać ze wsparcia. W praktyce jednak te dwa kryteria opierają się na dwóch różnych, nieidentycznych listach kodów PKD - co może prowadzić do sytuacji, w których przedsiębiorca spełniający jeden warunek nie spełnia automatycznie drugiego. Problem ten, choć techniczny w swojej naturze, ma bardzo konkretne konsekwencje biznesowe i finansowe.

Pełny opis mechanizmu działania programu, warunków przyznania wsparcia oraz procedury aplikacyjnej znajduje się w poprzednim artykule.

Dwa odrębne warunki formalne 

Zgodnie z art. 7 ustawy, wsparcie może być udzielone przedsiębiorcy, który spełnia łącznie, między innymi, dwa następujące warunki: 

Warunek 1 - próg przychodowy oparty na kodzie PKD z załącznika do ustawy. Ponad 50% przychodu z działalności gospodarczej uzyskanego w okresie kwalifikowanym musi pochodzić z działalności oznaczonej co najmniej jednym z kodów PKD wymienionych w załączniku do ustawy CISAF. Lista ta została przygotowana specjalnie dla celów tego programu i zawiera kody przypisane do sektorów uznanych za energochłonne z perspektywy ustawodawcy. 

Warunek 2 - status odbiorcy przemysłowego. Przedsiębiorca musi być wpisany do wykazu odbiorców przemysłowych prowadzonego na podstawie art. 52 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Status ten przyznawany jest na podstawie odrębnych kryteriów, w tym m.in. wskaźnika energochłonności i opiera się na zupełnie innej, niezależnej liście kodów PKD - liście funkcjonującej od lat w systemie wsparcia OZE, stworzonej w innym celu i w innym kontekście regulacyjnym. 

Kluczowy problem polega na tym, że te dwie listy kodów PKD nie są tożsame. 

Mechanizm problemu - dlaczego dwa warunki nie oznaczają automatycznie dostępu do wsparcia 

Logika programu CISAF zakłada, że przedsiębiorca musi wykazać jednoczesne spełnienie obu warunków. Prowadzi to do dwóch możliwych scenariuszy problematycznych: 

Scenariusz A: kod PKD jest w załączniku do ustawy, ale nie uprawnia do statusu odbiorcy przemysłowego. Przedsiębiorca prowadzi działalność w sektorze uznanym przez ustawodawcę za energochłonny w kontekście CISAF, jednak ten sam kod PKD nie znajduje się na liście kodów uprawniających do uzyskania statusu odbiorcy przemysłowego na podstawie ustawy o OZE. W efekcie, niezależnie od rzeczywistego zużycia energii i energochłonności procesu produkcyjnego, przedsiębiorca nie będzie w stanie uzyskać wpisu do wykazu odbiorców przemysłowych - a zatem nie spełni warunku 2, mimo spełnienia warunku 1. 

Scenariusz B: przedsiębiorca posiada status odbiorcy przemysłowego, ale jego kod PKD nie znajduje się w załączniku do ustawy CISAF. To sytuacja odwrotna - firma formalnie posiada status odbiorcy przemysłowego (a zatem spełnia warunek 2), jednak dominujący kod PKD, z którego uzyskuje ponad 50% przychodu, nie został uwzględniony w załączniku do ustawy. W tym przypadku sam status odbiorcy przemysłowego nie wystarcza - ustawa wymaga bowiem dodatkowo zgodności z listą kodów PKD właściwą dla CISAF. 

W obu przypadkach efekt jest identyczny: przedsiębiorca, mimo prowadzenia faktycznie energochłonnej działalności, nie uzyska wsparcia w ramach programu - nie z powodu niespełnienia kryteriów merytorycznych (energochłonność, inwestycje, sytuacja finansowa), lecz z powodu rozbieżności między dwiema listami administracyjnymi. 

Przeprowadzona analiza porównawcza kodów PKD z załącznika do ustawy CISAF oraz kodów uprawniających do statusu odbiorcy przemysłowego wykazała, że rozbieżność ta nie jest marginalna. Łącznie ponad 50 kodów PKD funkcjonuje wyłącznie na jednej z dwóch list. 

Kody PKD z załącznika do ustawy CISAF, które NIE uprawniają do statusu odbiorcy przemysłowego (23 kody) 

Kody PKD uprawniające do statusu odbiorcy przemysłowego, które NIE znalazły się w załączniku do ustawy CISAF (30 kodów) 

Konsekwencje praktyczne 

Przedstawiona rozbieżność ma bezpośrednie przełożenie na krąg podmiotów uprawnionych do skorzystania z programu CISAF. Warto zwrócić uwagę na kilka istotnych wniosków: 

Energochłonność rzeczywista nie zawsze pokrywa się z energochłonnością "formalną". Wiele z wymienionych branż - np. odlewnictwo metali lekkich, produkcja pojemników metalowych czy obróbka cieplna metali - jest powszechnie uznawana za energochłonną, jednak z uwagi na rozbieżność list kodów, przedsiębiorstwa z tych sektorów mogą napotkać bariery formalne w dostępie do wsparcia. 

Problem dotyka obu aktów prawnych i grup odbiorców. Rozbieżność nie jest jednostronna - występuje zarówno w przypadku kodów uwzględnionych w ustawie CISAF (ale nieuprawniających do statusu odbiorcy przemysłowego), jak i kodów uprawniających do statusu odbiorcy przemysłowego (ale nieuwzględnionych w ustawie). Oznacza to, że problem nie wynika z jednostronnego przeoczenia, lecz z fundamentalnej niezależności dwóch systemów klasyfikacyjnych, które nie zostały wzajemnie zsynchronizowane na etapie prac nad ustawą. 

Ryzyko odrzucenia wniosku na etapie formalnym. Z perspektywy przedsiębiorcy, niezgodność kodów PKD może skutkować odrzuceniem wniosku już na etapie weryfikacji formalnej - niezależnie od faktycznej energochłonności procesu produkcyjnego, skali inwestycji czy sytuacji finansowej danego podmiotu. 

Rozbieżność między listą kodów PKD z załącznika do ustawy CISAF a listą kodów uprawniających do statusu odbiorcy przemysłowego stanowi istotne, praktyczne ryzyko dla przedsiębiorców planujących skorzystanie z programu wsparcia. Problem ten nie wynika z niespełnienia kryteriów merytorycznych programu, lecz z niezależności dwóch systemów klasyfikacyjnych, które nie zostały wzajemnie zsynchronizowane. Przedsiębiorcy z sektorów energochłonnych powinni traktować tę kwestię jako jeden z pierwszych elementów analizy przy planowaniu udziału w programie CISAF. 

Jak możemy pomóc 

Nasz zespół na bieżąco monitoruje proces legislacyjny dotyczący programu CISAF oraz prowadzi szczegółowe analizy porównawcze list kodów PKD istotnych dla kwalifikacji do wsparcia. W ramach współpracy z przedsiębiorcami z sektorów energochłonnych oferujemy: 

• indywidualną weryfikację, czy dany podmiot spełnia łącznie warunek dotyczący kodu PKD z załącznika do ustawy oraz warunek posiadania statusu odbiorcy przemysłowego, 
• analizę struktury przychodów w przypadku działalności wieloprofilowej, wraz z oceną, który kod PKD powinien być traktowany jako dominujący dla celów aplikacji, 
• wsparcie w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej, uwzględniającej specyfikę wymogów formalnych programu CISAF, 
• bieżące informowanie o zmianach legislacyjnych mogących wpłynąć na zakres podmiotowy programu, w tym o ewentualnych korektach załącznika do ustawy. 

Z uwagi na ograniczony budżet programu oraz konkurencyjny charakter naboru wniosków, wczesne i precyzyjne zweryfikowanie sytuacji formalnej przedsiębiorstwa stanowi istotny czynnik zwiększający szanse na uzyskanie wsparcia. Zachęcamy do kontaktu w celu przeprowadzenia indywidualnej analizy kwalifikowalności Państwa przedsiębiorstwa do programu CISAF.