Trwa nabór dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Firmy mogą uzyskać dofinansowanie na projekty B+R prowadzące do opracowania innowacyjnych produktów lub procesów. Wnioski można składać do 29 grudnia 2026 r. 

 

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości prowadzi nabór w ramach Ścieżki SMART skierowany wyłącznie do sektora MŚP. Budżet konkursu wynosi 500 mln zł, a wsparcie przeznaczone jest na projekty badawczo-rozwojowe prowadzące do opracowania innowacji co najmniej w skali polskiego rynku. Dla przedsiębiorstw planujących udział w naborze kluczowe będzie nie tylko spełnienie warunków formalnych, ale przede wszystkim wykazanie rzeczywistego charakteru badawczo-rozwojowego projektu, mierzalnej innowacyjności oraz biznesowego uzasadnienia planowanego rozwiązania. 

Nabór rozpoczął się 29 października i potrwa do 29 grudnia 2026 r. O wsparcie mogą ubiegać się mikro-, mali i średni przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Polski. Rosnące nakłady przedsiębiorstw na działalność B+R pokazują, że rozwój własnych technologii coraz częściej staje się elementem strategii konkurencyjnej firm, a nie wyłącznie domeną największych organizacji. Według danych PARP, w 2025 r. przedsiębiorstwa przeznaczyły na działalność B+R 38,2 mld zł, o 17,1% więcej niż rok wcześniej. 

 

B+R obowiązkowym elementem projektu 

Podstawą projektu muszą być prace badawczo-rozwojowe obejmujące badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe albo wyłącznie eksperymentalne prace rozwojowe. Ich rezultatem powinno być opracowanie innowacyjnego produktu lub procesu, co najmniej w skali rynku polskiego. 

Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych prac B+R wynosi 3 mln zł, natomiast maksymalna kwota pomocy dla jednego projektu to 50 mln zł. 

Poziom dofinansowania zależy od wielkości przedsiębiorstwa, rodzaju prowadzonych prac B+R oraz możliwości zastosowania premii zwiększających intensywność pomocy. Mikro- i małe przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie do 70% kosztów badań przemysłowych i do 45% kosztów eksperymentalnych prac rozwojowych. W przypadku średnich przedsiębiorstw poziomy te wynoszą odpowiednio do 60% i 35%. 

Po spełnieniu warunków umożliwiających zastosowanie dodatkowej premii intensywność wsparcia może wzrosnąć. Maksymalnie może wynieść 80% dla badań przemysłowych i 60% dla eksperymentalnych prac rozwojowych w przypadku mikro- i małych przedsiębiorstw oraz odpowiednio 75% i 50% dla przedsiębiorstw średnich. 

Dlatego poziomu dofinansowania nie należy określać jedną stawką dla całego projektu. 

 

Projekt B+R powinien zaczynać się od problemu, nie od budżetu 

Jednym z kluczowych wyzwań przy przygotowaniu projektu do Ścieżki SMART jest wykazanie jego rzeczywistego charakteru badawczo-rozwojowego. 

Punktem wyjścia powinien być konkretny problem badawczy lub technologiczny, którego rozwiązanie nie jest możliwe poprzez proste zastosowanie dostępnej wiedzy lub zakup gotowej technologii. W praktyce oznacza to konieczność pokazania nie tylko tego, co firma chce opracować, ale również czego na początku projektu jeszcze nie wie i jakimi pracami badawczymi zamierza tę niepewność rozstrzygnąć. Dopiero w odpowiedzi na ten problem należy zaplanować zakres prac B+R, zasoby potrzebne do ich przeprowadzenia oraz związane z nimi koszty. 

Ma to bezpośrednie znaczenie dla konstrukcji budżetu. Sam zamiar zakupu urządzeń, aparatury czy usług nie przesądza o badawczo-rozwojowym charakterze przedsięwzięcia. To zaplanowane prace B+R powinny uzasadniać potrzebę poniesienia określonych wydatków, a nie odwrotnie. 

Istotnym elementem projektu są również kamienie milowe, które powinny umożliwiać obiektywną i mierzalną ocenę postępu prac. Wnioskodawca powinien także uwzględnić ryzyko nieosiągnięcia założonych parametrów i wskazać konsekwencje takiego scenariusza dla dalszej realizacji projektu. 

 

Innowacyjność trzeba wykazać na tle rynku 

Drugim kluczowym obszarem jest uzasadnienie innowacyjności rozwiązania. 

Samo wskazanie, że opracowywany produkt lub proces będzie nowy, szybszy czy bardziej efektywny, nie jest wystarczające.  Trzeba wskazać, względem jakich produktów lub procesów dostępnych na rynku dokonywane jest porównanie oraz w jakich konkretnych, mierzalnych parametrach nowe rozwiązanie ma być od nich lepsze. 

W zależności od charakteru projektu parametry mogą dotyczyć m.in. wydajności, dokładności, czasu realizacji procesu, zużycia energii lub innych właściwości technologicznych i użytkowych istotnych dla przyszłych odbiorców. 

Kluczowa jest przy tym spójność całej koncepcji. Parametry stanowiące o innowacyjności rozwiązania powinny wynikać z problemu badawczego i zaplanowanych prac B+R oraz znajdować odzwierciedlenie w kamieniach milowych i wskaźnikach projektu. 

 

Za technologią musi stać biznes i finansowanie 

Sam potencjał technologiczny projektu nie wystarczy. Już na etapie aplikacji trzeba pokazać, że opracowywane rozwiązanie odpowiada na realną potrzebę rynku i ma wiarygodną ścieżkę komercjalizacji. W praktyce oznacza to konieczność wskazania docelowych grup klientów, przewag konkurencyjnych oraz założeń dotyczących sprzedaży i skalowania rozwiązania. 

Za dobrą koncepcją technologiczną musi jednak stać nie tylko rynek, ale również realny plan jej sfinansowania. Wnioskodawca powinien wykazać, że dysponuje lub będzie w stanie zapewnić środki niezbędne do realizacji projektu, w tym na pokrycie wkładu własnego i zapewnienie płynności finansowej w trakcie jego realizacji. Dlatego wykonalność finansową przedsięwzięcia warto zweryfikować już na etapie konstruowania zakresu i budżetu projektu, a nie dopiero po uzyskaniu dofinansowania. 

Ostatecznie dobra koncepcja dla Ścieżki SMART powinna więc łączyć trzy perspektywy: technologiczną, rynkową i finansową. Dopiero ich spójność pokazuje, że rezultat prac B+R ma szansę nie tylko powstać, ale również znaleźć praktyczne zastosowanie i zostać skutecznie wprowadzony na rynek. 

 

Projekt może obejmować także działania uzupełniające 

Choć prace B+R stanowią obowiązkowy rdzeń projektu, przedsiębiorcy mogą zaplanować także działania wspierające wykorzystanie jego rezultatów. Mogą one dotyczyć m.in. przygotowania rezultatów projektu do wejścia na rynki zagraniczne, ochrony własności przemysłowej oraz rozwoju kompetencji pracowników i kadry zarządzającej potrzebnych do realizacji projektu. 

Działania te powinny pozostawać bezpośrednio związane z projektem i odpowiadać na potrzeby wynikające z jego realizacji. 

Przy planowaniu zasobów warto zwrócić uwagę również na podwykonawstwo. Jego koszty mogą stanowić maksymalnie 70% kosztów kwalifikowanych badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych. 

 

Dobry wniosek trzeba umieć również przedstawić ekspertom 

Proces oceny jest dwuetapowy. W drugim etapie jednym z istotnych elementów jest Panel Komisji Oceny Projektów (KOP), podczas którego przedsiębiorca przedstawia projekt i odpowiada na pytania ekspertów. 

W praktyce oznacza to, że przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej powinno iść w parze z przygotowaniem zespołu. Osoby odpowiedzialne za projekt powinny rozumieć logikę prowadzonych prac B+R oraz potrafić uzasadnić przyjęte założenia dotyczące innowacyjności, rynku i finansowania przedsięwzięcia. 

 

500 mln zł na projekty B+R - kluczowa będzie jakość koncepcji 

Doświadczenia poprzedniego naboru pokazują duże zainteresowanie przedsiębiorców finansowaniem projektów B+R. Do PARP wpłynęło 566 wniosków na około 3,6 mld zł dofinansowania. Ostatecznie 106 projektów zostało rekomendowanych do wsparcia na łączną kwotę blisko 600 mln zł. 

Oznacza to, że samo spełnienie warunków udziału w programie może nie wystarczyć. Przy dużym zainteresowaniu konkursem szczególnego znaczenia nabiera jakość i spójność całej koncepcji – od problemu badawczego i zaplanowanych prac B+R, przez mierzalną innowacyjność, po rynek, komercjalizację i wykonalność finansową projektu. 

Nabór trwa do 29 grudnia 2026 r., dlatego przedsiębiorcy rozważający aplikowanie powinni wykorzystać najbliższe tygodnie na finalną weryfikację tych założeń i przygotowanie spójnej dokumentacji aplikacyjnej. 

Eksperci PwC wspierają przedsiębiorstwa od weryfikacji koncepcji B+R i kwalifikowalności projektu, przez przygotowanie modelu finansowego i dokumentacji aplikacyjnej, po wsparcie w procesie oceny projektu.