Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) uruchamia nowy nabór w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), skierowany do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw planujących wdrożenie wyników zakończonych prac badawczo‑rozwojowych. Nabór FENG.01.01‑IP.02‑002/26 realizowany jest w formule Ścieżka SMART - Wdrożenie, a jego budżet wynosi 700 mln PLN.
Wnioski o dofinansowanie będzie można składać od 14 maja do 11 czerwca 2026 r.
Minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych projektu wynosi 3 mln PLN, natomiast maksymalna kwota wsparcia dla jednego przedsięwzięcia sięga 50 mln PLN.
Kontekst programu i znaczenie naboru
Ścieżka SMART to jeden z kluczowych instrumentów FENG 2021-2027, zaprojektowany jako kompleksowy mechanizm wspierania innowacji - od etapu prac badawczo‑rozwojowych po wdrożenie ich wyników do działalności gospodarczej. W obecnej edycji program w większym stopniu koncentruje się na komercjalizacji technologii oraz wykorzystaniu efektów B+R w realnych przedsięwzięciach inwestycyjnych.
Nowy nabór dotyczy wyłącznie etapu wdrożenia, a wsparcie adresowane jest do firm, które posiadają zamknięty etap badawczo-rozwojowy i planują przejście do fazy inwestycyjnej. Dla wielu przedsiębiorstw jest to moment szczególnie wymagający zarówno pod względem kapitałowym, jak i organizacyjnym co sprawia, że instrumenty takie jak Ścieżka SMART mogą odegrać istotną rolę w ograniczaniu barier rozwojowych.
Rozdzielenie naborów - porządkowanie cyklu innowacji
W obecnej edycji Ścieżki SMART PARP prowadzi oddzielne nabory dla projektów badawczo‑rozwojowych oraz projektów wdrożeniowych. Takie podejście porządkuje cykl innowacji i pozwala lepiej dopasować konstrukcję wsparcia do etapu rozwoju przedsięwzięcia.
W praktyce oznacza to, że w naborze „Wdrożenie” kluczowe znaczenie ma gotowość projektu do realizacji, a nie dalsze rozwijanie koncepcji badawczej. Premiowane są przedsięwzięcia, w których możliwe jest jednoznaczne wykazanie, że planowane inwestycje wynikają bezpośrednio z przeprowadzonych prac B+R. Konsekwencją takiego podejścia do naboru jest również zakres kosztów, które PARP uznaje za kwalifikowalne na etapie wdrożenia.
Zakres wsparcia i charakter finansowanych projektów
Dofinansowanie obejmuje inwestycje niezbędne do wdrożenia wyników prac B+R. Finansowanie może dotyczyć m.in:
- zakupu lub leasingu gruntów oraz nieruchomości zabudowanych,
- zakupu lub leasingu środków trwałych innych niż nieruchomości,
- nabycia robót i materiałów budowlanych,
- nabycia wartości niematerialnych i prawnych,
- zakupu usług zewnętrznych związanych ze wsparciem innowacji,
- zakupu usług doradczych niezbędnych do wdrożenia innowacji,
- kosztów związanych z ustanowieniem dodatkowego zabezpieczenia umowy o dofinansowanie.
Projekt może zostać uzupełniony o działania takie jak umiędzynarodowienie produktów, ochrona własności przemysłowej lub rozwój kompetencji pracowników, pod warunkiem, że pozostają one ściśle powiązane z głównym celem wdrożeniowym.
Zakres tych działań jest jednak ograniczony a ich łączny limit wynosi 15% kosztów kwalifikowalnych wdrożenia B+R, co podkreśla, że centrum projektu powinny stanowić działania inwestycyjne wynikające z prac B+R.
Poziom dofinansowania zależy od lokalizacji inwestycji oraz statusu przedsiębiorstwa i zgodnie z mapą pomocy regionalnej - może wynosić od 25% do 70% kosztów kwalifikowalnych.
Harmonogram realizacji projektów
Projekty realizowane w ramach naboru Ścieżka SMART - Wdrożenie muszą zostać zaplanowane w taki sposób, aby zakończyły się najpóźniej do 31 grudnia 2030 r. Jest to końcowa data kwalifikowalności wydatków w ramach programu FENG, co w praktyce wyznacza maksymalny możliwy horyzont realizacji przedsięwzięć wdrożeniowych.
Dla wnioskodawców oznacza to konieczność realnego oszacowania czasu potrzebnego na realizację inwestycji, osiągnięcie zakładanych rezultatów oraz rozliczenie projektu w tym terminie.
Jak przebiega ocena projektów wdrożeniowych w Ścieżce SMART?
Ocena projektów w ramach części wdrożeniowej programu Ścieżka SMART prowadzona jest w formule konkurencyjnej i ma charakter dwustopniowy. Konstrukcja procesu oceny jasno pokazuje, że celem naboru nie jest wyłącznie identyfikacja innowacyjnych rozwiązań, lecz przede wszystkim wybór projektów dojrzałych inwestycyjnie, gotowych do skutecznego wdrożenia i komercjalizacji.
Etap I: kwalifikowalność i związek z zakończonymi pracami B+R
Pierwszy etap pełni funkcję formalno‑merytorycznego filtra. W jego ramach weryfikowane są wyłącznie dwa kryteria, oceniane w formule „spełnia / nie spełnia”:
- kwalifikowalność wnioskodawcy,
- jednoznaczne powiązanie projektu z zakończonymi pracami badawczo‑rozwojowymi, które miały charakter badań przemysłowych lub eksperymentalnych prac rozwojowych i których wyniki są niezbędne do realizacji wdrożenia.
Na tym etapie instytucja oceniająca analizuje nie tylko sam fakt przeprowadzenia prac B+R, ale również ich zakres, charakter oraz to, czy rzeczywiście stanowią one podstawę planowanego projektu inwestycyjnego. Uzyskanie pozytywnej oceny w obu kryteriach jest warunkiem koniecznym do przekazania projektu do drugiego etapu.
Co istotne, informacje oceniane na tym etapie nie podlegają uzupełnieniu ani korektom, co w praktyce oznacza, że nieprecyzyjne lub niewystarczające opisanie B+R eliminuje projekt z dalszej procedury niezależnie od jego potencjalnej wartości innowacyjnej.
Etap II: jakość i wykonalność wdrożenia
Drugi etap koncentruje się na merytorycznej ocenie projektu wdrożeniowego i decyduje o jego pozycji na liście rankingowej. To na tym poziomie projekty są porównywane między sobą, a o przyznaniu dofinansowania decyduje łączna ocena jakości ich przygotowania.
Zakres analizy obejmuje w szczególności:
- innowacyjność przedmiotu wdrożenia – oceniany jest poziom nowości rozwiązania na rynku krajowym, jego przewaga względem istniejących rozwiązań oraz bezpośrednie powiązanie z przeprowadzonymi pracami B+R, potwierdzone mierzalnymi wskaźnikami;
- potencjał do realizacji projektu, w tym gotowość administracyjna, uregulowane prawa do wyników B+R, sposób ich ochrony, dostępność zasobów kadrowych i technicznych, realistyczny harmonogram oraz identyfikacja i zarządzanie ryzykiem;
- zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność, obejmujące poprawne zdefiniowanie rynku docelowego, realny plan wdrożenia oraz wiarygodne prognozy finansowe potwierdzające ekonomiczną zasadność projektu;
- spójność budżetu z zakresem działań i zakładanymi rezultatami, w tym racjonalność i kwalifikowalność wydatków oraz zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu.
- Aby projekt mógł zostać wybrany do dofinansowania, musi nie tylko uzyskać minimalną liczbę punktów w kryteriach punktowanych, lecz także spełnić wszystkie kryteria oceniane w formule „TAK / NIE”.
Panel ekspertów - test dojrzałości projektu
Integralnym elementem drugiego etapu jest panel ekspertów, który umożliwia bezpośrednią weryfikację założeń projektu. Podczas panelu oceniana jest spójność koncepcji technologicznej i biznesowej, przygotowanie organizacyjne zespołu oraz realna gotowość do realizacji inwestycji.
W praktyce oznacza to, że nawet projekty charakteryzujące się wysokim poziomem innowacyjności mogą nie uzyskać dofinansowania, jeśli nie zostały odpowiednio przygotowane od strony formalnej, finansowej lub organizacyjnej. Ścieżka SMART premiuje bowiem projekty, które łączą innowację z realnością wdrożeniową.
Na co zwrócić uwagę przy projektach wdrożeniowych?
Tak zaprojektowany, dwustopniowy i konkurencyjny model oceny przekłada się na bardzo konkretne oczekiwania wobec przedsiębiorstw planujących udział w naborze. Z perspektywy wnioskodawców szczególne znaczenie mają w szczególności:
- jednoznaczne wykazanie, że projekt dotyczy wdrożenia zakończonych prac B+R, a nie działań o charakterze wyłącznie inwestycyjnym lub przedwdrożeniowym,
- klarowne ujęcie przewagi innowacyjnej rozwiązania w odniesieniu do rynku krajowego, powiązane bezpośrednio z wynikami prac B+R,
- spójność koncepcji technologicznej z planem inwestycyjnym i założeniami rynkowymi, potwierdzona realistycznym harmonogramem i prognozami finansowymi,
- odpowiednie przygotowanie formalne projektu, w tym uregulowanie praw do wyników prac badawczo‑rozwojowych oraz zapewnienie możliwości ich komercyjnego wykorzystania.
W praktyce skuteczne ubieganie się o dofinansowanie w ramach Ścieżki SMART wymaga traktowania projektu wdrożeniowego nie jako kontynuacji B+R, lecz jako pełnoprawnej inwestycji biznesowej, ocenianej według jasno zdefiniowanych i rygorystycznych kryteriów.
Podsumowanie
Ścieżka SMART - Wdrożenie to instrument adresowany do przedsiębiorstw, które zamknęły etap badawczo-rozwojowy i są realnie gotowe do rozpoczęcia inwestycji prowadzącej do komercjalizacji innowacji. Minimalna wartość projektu na poziomie 3 mln PLN oraz wysoka maksymalna kwota wsparcia sprawiają, że program nie jest rozwiązaniem uniwersalnym, lecz narzędziem dedykowanym projektom o jasno zdefiniowanej skali, strukturze i celu wdrożeniowym.
O sukcesie w konkursie decyduje nie sam poziom innowacyjności technologii, ale dojrzałość inwestycyjna projektu: jednoznaczne powiązanie planowanych wydatków z wynikami zakończonych prac B+R, rynkowa zasadność wdrożenia oraz spójność harmonogramu, budżetu i założeń biznesowych. Projekty, które nie potrafią wykazać gotowości operacyjnej i formalnej, nawet przy wysokim potencjale technologicznym, mogą nie uzyskać dofinansowania.
Przedsiębiorstwa rozważające udział w naborze powinny zatem w pierwszej kolejności zweryfikować, czy planowane przedsięwzięcie rzeczywiście odpowiada logice etapu wdrożeniowego, a następnie odpowiednio wcześnie przygotować dokumentację, strukturę finansowania oraz otoczenie prawne projektu.
W przypadku pytań dotyczących zasad naboru, kwalifikowalności kosztów lub oceny gotowości projektu, zachęcamy do kontaktu z Zespołem Ulg i Dotacji PwC, który wspiera przedsiębiorstwa w przygotowaniu i realizacji projektów wdrożeniowych opartych na wynikach prac B+R.
Autorzy:
