Ścieżka SMART 2026 – strategiczne nabory dla firm w Polsce

Pierwszy nabór B+R dla MŚP w ramach zmienionej Ścieżki SMART zamknął się 31 marca 2026 r. — przedsiębiorcy złożyli 565 wniosków na łączną kwotę około 3,6 mld zł przy dostępnej alokacji 700 mln PLN, co odpowiada poziomowi zainteresowania równemu 514% dostępnej alokacji. 

Wynik ten potwierdza, Ścieżka SMART pozostaje w 2026 roku najważniejszym instrumentem wsparcia innowacyjnych przedsięwzięć w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). To instrument wsparcia dla przedsiębiorstw, które chcą w sposób świadomy i zaplanowany budować przewagę konkurencyjną poprzez projekty badawczo‑rozwojowe oraz wdrożenia innowacji. 

Struktura naborów w 2026 r. jest wyraźnie rozdzielona pomiędzy dwie instytucje. PARP prowadzi konkursy dla pojedynczych MŚP, zarówno na projekty B+R, jak i na wdrożenie wyników prac B+R. NCBR odpowiada za nabory na projekty B+R dla dużych przedsiębiorstw oraz dla konsorcjów obejmujących przedsiębiorstwa, organizacje badawcze oraz NGO. 

Projekty B+R w Ścieżce SMART 

Projekty badawczo-rozwojowe (B+R) stanowią wspólny mianownik dla większości konkursów Ścieżki SMART w 2026 r., niezależnie od tego, czy wnioskodawcą jest pojedyncze MŚP, duże przedsiębiorstwo, czy konsorcjum. Liczba wniosków złożonych w pierwszym naborze B+R dla MŚP w ramach zmienionej Ścieżki SMART ponad 5-krotnie przekroczyła dostępny budżet konkursu. To przekroczenie popytu nad podażą finansowania zapowiada wyraźne zaostrzenie konkurencji w kolejnych naborach. W praktyce będzie to skutkować surowszą selekcją projektów oraz większym naciskiem na klarowność i skalowalność proponowanych rozwiązań; w efekcie przygotowanie aplikacji musi iść w parze z twardo udokumentowanym przypadkiem biznesowym i mierzalnymi wskaźnikami komercjalizacji. 

Warto zatem przypomnieć, że w ramach tego typu naborów finansowane są działania, obejmujące badania przemysłowe i prace rozwojowe, prowadzące do opracowania innowacji produktowej (nowy/ulepszony wyrób lub usługa) lub innowacji w procesie biznesowym (procesy produkcji lub świadczenia usług). Poziom innowacji wymagany w konkursie to co najmniej poziom krajowy. 

We wszystkich konkursach B+R w Ścieżce SMART projekty oceniane są przede wszystkim pod kątem realnego charakteru badawczo-rozwojowego oraz właśnie innowacyjności rezultatów. Oczekuje się jasno zdefiniowanego problemu badawczego, opisanej metodyki prac (etapy badań, eksperymenty, testy) i wykazania, że projekt generuje nową wiedzę lub nowe zastosowanie istniejących technologii. Równocześnie należy pokazać, że rezultat będzie innowacyjny co najmniej w skali kraju, poprzez porównanie z istniejącymi produktami/technologiami, wskazanie przewag konkurencyjnych oraz ich sparametryzowanie. Nie bez znaczenia jest również uzasadnienie biznesowe – wszystkie wypracowane cechy i przewagi innowacyjnego rozwiązania nie zostaną pozytywnie ocenione bez dobrze zarysowanej i udowodnionej potrzeby rynkowej.  

W praktyce premiowane będą projekty, które łączą rzetelną metodologię B+R z przekonującym planem komercjalizacji oraz zabezpieczeniem własności intelektualnej, uwzględniające przy tym przekonujący business case z identyfikacją rynków docelowych i realistycznymi prognozami przychodów. 

Jak więc podejść do kolejnych naborów B+R?  

Priorytetyzuj jakość nad ilością: przy ograniczonych środkach lepiej złożyć mniej, ale mocniejszych aplikacji, które wykazują spójną narrację techniczną i biznesową; kluczowe są mierzalne metryki i spójność opisu, planu prac oraz budżetu, ponieważ ocena w nowej formule mocno akcentuje jakość opisu innowacyjności i planu prac. Wzmocnij business case: przygotuj realistyczne projekcje finansowe, analizę adresowalnego rynku i klarowny plan komercjalizacji, zaplanuj potwierdzenie źródeł finansowania tak, aby w terminie uzupełnień dostarczyć wymagane dokumenty finansowe - to elementy, które oceniający traktują priorytetowo przy ocenie potencjału wdrożeniowego projektu B+R. 

Harmonogram FENG przewiduje uruchomienie łącznie pięciu naborów na projekty B+R: 

1. I nabór dla pojedynczych MŚP, organizowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), który zakończył się 31 marca 2026, a jego alokacja wynosiła 700 mln PLN. 
2. II nabór dla pojedynczych MŚP, organizowany przez PARP, który zakończy się 29 grudnia 2026. 
3. Nabór dla pojedynczych dużych przedsiębiorstw, organizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), który zakończy się 22 maja 2026, a jego alokacja wynosi 350 mln PLN. 
4. I nabór dla konsorcjów, organizowany przez NCBR, który zakończy się 12 czerwca 2026, a jego alokacja wynosi 350 mln PLN. 
5. II nabór dla konsorcjów, organizowany przez NCBR, który zakończy się 16 października 2026 

Projekty wdrożeniowe w Ścieżce SMART 

Drugim filarem Ścieżki SMART w 2026 r. są projekty wdrożeniowe, koncentrujące się na komercjalizacji wyników prac B+R. To instrument adresowany jest do MŚP, które potrzebują finansowania na inwestycję w budowę lub rozbudowę zakładów, zwiększenie mocy produkcyjnych czy też zasobów technicznych. 

W ramach projektów wdrożeniowych finansowane są przedsięwzięcia inwestycyjne służące wprowadzeniu do działalności wyników wcześniejszych prac B+R (własnych lub nabytych). W szczególności kwalifikują się projekty spełniające definicję inwestycji początkowej, takie jak: utworzenie nowego zakładu, zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacja produkcji na produkty dotąd niewytwarzane czy zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego. W każdym przypadku przedmiotem wsparcia jest wdrożenie rozwiązania innowacyjnego co najmniej w skali kraju, wynikającego z zakończonych prac B+R. 

Projekty wdrożeniowe oceniane są przede wszystkim pod kątem innowacyjności przedmiotu wdrożenia oraz realności i opłacalności samego wdrożenia. Wnioskodawca musi wykazać, że wdrażany produkt, proces lub technologia wyraźnie różni się od obecnej oferty rynkowej, a jednocześnie, podobnie jak w projektach B+R, przedstawić przekonujący business case: docelowe rynki, segmenty klientów, prognozy przychodów generowanych dzięki inwestycji, efekty kosztowe czy wpływ na konkurencyjność firmy. Istotne jest także udokumentowanie prawa do korzystania z wyników B+R (własność IP, licencje, umowy) oraz posiadanie potencjału organizacyjnego, technicznego i finansowego do przeprowadzenia inwestycji, w tym źródeł wkładu własnego. 

Struktura kosztów kwalifikowanych w projektach wdrożeniowych odzwierciedla ich inwestycyjny charakter. W szczególności finansowane mogą być: 

1. środki trwałe – zakup i leasing maszyn, urządzeń, linii technologicznych, wraz z kosztami instalacji i uruchomienia, 
2. roboty i materiały budowlane – związane z dostosowaniem lub rozbudową infrastruktury pod wdrożenie, 
3. nieruchomości – grunty i nieruchomości zabudowane, w określonym limicie procentowym (co do zasady 10–15% kosztów kwalifikowanych), 
4. wartości niematerialne i prawne – takie jak patenty, licencje, know‑how, oprogramowanie niezbędne do funkcjonowania wdrażanej technologii. 

Na co zwrócić uwagę przy projektach wdrożeniowych? 

W przypadku projektów wdrożeniowych skoncentruj się na wykazaniu skalowalności i mierzalnych efektów po wdrożeniu: prognozy przychodów, przyrost mocy produkcyjnej, określone KPI oraz realistyczny harmonogram inwestycyjny są kluczowe dla oceny opłacalności i realności projektu. Dokładnie udokumentuj pochodzenie rezultatów B+R - czy wdrożenie opiera się na efektach własnych prac badawczo‑rozwojowych, czy na nabytych prawach. Dopasuj strukturę kosztów i plan finansowania do zasad regionalnej pomocy inwestycyjnej oraz limitów kwalifikowalności, pamiętając o maksymalnym poziomie dofinansowania na wdrożenia (do 75%) i o wymogach administracyjnych związanych z inwestycyjnym charakterem projektów. 

W harmonogramie FENG na 2026 r. przewidziano osobny nabór na wdrożenie innowacji dla pojedynczych MŚP, organizowany przez PARP, z planowaną datą zakończenia w dniu 11 czerwca 2026 oraz alokacją 700 mln PLN. 

Jak PwC może wesprzeć firmy w naborach Ścieżki SMART? 

Ścieżka SMART jest instrumentem o wysokim potencjale, ale też o wysokim poziomie wymagań formalnych i merytorycznych. Sukces projektu zależy nie tylko od innowacyjności samego pomysłu, ale od jakości jego udokumentowania i spójności z logiką konkursu. 

PwC może wspierać przedsiębiorstwa i konsorcja na kilku kluczowych etapach. Po pierwsze, na etapie oceny kwalifikowalności projektu zgodnie z kryteriami Ścieżki SMART. Po drugie, na etapie przygotowywania dokumentacji aplikacyjnej w sposób zrozumiały dla ekspertów oceniających. PwC wspiera również przedsiębiorstwa w trakcie procesu oceny oraz podczas samej realizacji projektu. 

*** 

Nabory Ścieżki SMART w 2026 r. tworzą spójny zestaw instrumentów, od projektów B+R i wdrożeniowych MŚP, przez projekty B+R dużych przedsiębiorstw, po złożone projekty konsorcjalne z udziałem nauki. Dla przedsiębiorstw jest to jedno z największych szans na finansowanie w obecnej perspektywie. 

W praktyce kluczowe jest odpowiednio wczesne zaplanowanie działań: wybór właściwego konkursu, zbudowanie przekonującej narracji projektowej oraz dopracowanie dokumentacji w zgodzie z aktualnymi wytycznymi PARP i NCBR. Dobrze przygotowany projekt w Ścieżce SMART może stać się nie tylko źródłem finansowania, ale również impulsem do uporządkowania procesów B+R, profesjonalizacji zarządzania innowacjami i wzmocnienia pozycji konkurencyjnej firmy na rynku krajowym i międzynarodowym.