Zapowiadane od miesięcy zmiany w Ścieżce SMART stały się faktem. 17 grudnia 2025 r. Komitet Monitorujący FENG zatwierdził nowe kryteria i zasady oceny projektów B+R (na te dotyczące projektów wdrożeniowych musimy jeszcze poczekać). W poprzednim artykule sygnalizowaliśmy nadchodzące zmiany - dziś analizujemy je w większych szczegółach i sprawdzamy, czy faktycznie uproszczą proces aplikowania.
Co zmieniło się w kryteriach i sposobie oceny?
Poniższa tabela przedstawia najważniejsze zmiany w Ścieżce SMART oraz ich wpływ na przygotowywanie wniosków i proces oceny projektów.
Pierwsze nabory ruszają już w lutym 2026 roku – to doskonały moment, by rozpocząć przygotowania i skorzystać z profesjonalnego wsparcia doradczego. Zapraszamy do współpracy – chętnie pomożemy w analizie potrzeb, wyborze właściwej ścieżki i przygotowaniu dokumentacji zgodnej z nowymi zasadami.
| Obszar podlegający zmianie | Dotychczasowa wersja | Nowa wersja (po zmianach) | Wpływ zmiany na projekty B+R |
|---|---|---|---|
| Struktura kryteriów |
1. Kryteria obligatoryjne wspólne dla projektu – I etap. 2. Kryteria obligatoryjne dla modułów B+R/wdrożenie innowacji – I etap. 3. Kryteria obligatoryjne wspólne dla projektu – II etap. 4. Kryteria obligatoryjne dla modułów – II etap. 5. Kryteria rankingujące – II etap. 6. Kryteria rozstrzygające – II etap. |
1. Kryteria dla projektu - I etap. 2. Kryteria dla projektu - II etap. 3. Kryteria rozstrzygające. |
· Mniejsza liczba kryteriów oraz ich większa przejrzystość i czytelność dla wnioskodawców. · Uproszczony i przyspieszony proces oceny. |
| Ocena innowacyjności oraz metody badawczej | W I etapie, bez możliwości poprawy. | W II etapie, z możliwością poprawy. |
· I etap oceny skupiony wyłącznie na kwalifikowalności wnioskodawcy/ konsorcjum i charakterze B+R projektu. · Uproszczony i przyspieszony proces oceny w I etapie. · Większe szanse na pozytywną ocenę wartościowych projektów. |
| Kryteria punktowane |
1. Innowacja w skali min. kraju jako efekt prac B+R [projekty bez dużego przedsiębiorcy] (0/1/3/12 pkt.). 2. Potencjał innowacji do transformacji rynku (0/3/5 pkt.). 3. Ekoinnowacja na poziomie kraju (0/1/2 pkt.). 4. Innowacja cyfrowa na poziomie kraju (0/1/2 pkt.). 5. Społeczne znaczenie innowacji (0/2 pkt.). 6. Realizacja projektu na Obszarze Strategicznej Interwencji (0/1 pkt.). 7. Współpraca w związku z projektem [projekty pojedynczych przedsiębiorstw] (0/2 pkt.). Brak minimum punktowego w ww. kryteriach. |
1. Innowacyjność rezultatu prac B+R (0/3/5/7/9 pkt.). 2. Potencjał do wdrożenia wyników projektu (0/3/4/5/6/7 pkt.). 3. Plan prac i wydatki projektu (0/3/4/5 pkt.). 4. Realizacja projektu na Obszarze Strategicznej Interwencji (0/1 pkt.). W kryteriach 1-3 konieczność uzyskania po min. 3 pkt. |
· Mniejsza liczba kryteriów punktowych, ich większa przejrzystość i czytelność dla wnioskodawców. · Konieczna do uzyskania minimalna liczba punktów w 3 na 4 kryteria punktowe. · Większa przewidywalność procesu oceny. · Większy nacisk na jakość opisu innowacyjności, wdrożenia i planu prac. |
| Limity punktowe dla projektu |
Minimalna liczba punktów do uzyskania: brak. Maksymalna liczba punktów do uzyskania: · 26 - pojedyncze MŚP, · 14 - pojedynczy duży przedsiębiorca, · 24 - konsorcjum bez dużego przedsiębiorcy, · 12 - konsorcjum z dużym przedsiębiorcą. |
Minimalna liczba punktów do uzyskania: 9. Maksymalna liczba punktów do uzyskania: 22. |
· Konieczność uzyskania minimum punktowego w celu otrzymania pozytywnej oceny projektu. · Ujednolicenie maksymalnej liczby punktów dla wszystkich typów wnioskodawców. |
| Kryterium „Innowacyjność rezultatu prac B+R” | Bez dodatkowych punktów (ocena na zasadzie tak/nie). | Dodatkowe punkty za: potencjał do transformacji rynku; ekoinnowację; innowację cyfrową; pozytywny wpływ na społeczeństwo. | · Możliwość zdobycia dodatkowych punktów za różne aspekty (będące dotychczas osobnymi kryteriami rankingującymi). |
| Kryterium „Potencjał do wdrożenia wyników projektu” |
Opłacalność wdrożenia oceniana m.in. na podstawie wskaźnika „przychody ze sprzedaży nowych lub udoskonalonych produktów/usług”. Bez dodatkowych doprecyzowań i punktów (ocena na zasadzie tak/nie). |
Dodany dodatkowy wskaźnik do oceny opłacalności wdrożenia – „przychody uzyskane z innowacji w procesie biznesowym”. Doprecyzowano, że miejscem wdrożenia jest rynek docelowy, na którym nie istnieje kolidująca własność intelektualna. Dodatkowe punkty za: wdrożenie wyników B+R we własnej działalności; zabezpieczenie ich patentem/prawami ochronnymi; wdrożenie na terytorium RP (u innych podmiotów). |
· Większa klarowność i przejrzystość kryterium. · Możliwość zdobycia dodatkowych punktów za różne aspekty. |
| Kryterium „Plan prac i wydatki projektu” |
Limit dofinansowania dla konsorcjów: 150 mln zł. Bez dodatkowych punktów (ocena na zasadzie tak/nie). |
Limit dofinansowania dla konsorcjów: 140 mln zł. Dodatkowe punkty za: ponad 50% udziału prac rozwojowych w kosztach B+R; mniej niż 25% udziału podwykonawstwa w kosztach projektu. |
· Niewielkie obniżenie limitu dofinansowania dla konsorcjów. · Premiowanie projektów B+R na wyższym poziomie TRL oraz realizowanych w oparciu o własne zasoby. |
| Kryterium „Potencjał do realizacji projektu” |
Obowiązek posiadania na dzień złożenia wniosku umów/promes zatrudnienia z członkami kluczowego zespołu projektowego, niebędącymi pracownikami wnioskodawcy. Brak wymogu załączenia do wniosku dokumentów potwierdzających prawa własności intelektualnej do WNiP. |
Wystarczy wskazanie we wniosku kluczowego zespołu projektowego (bez obowiązku udokumentowania). Wymóg dołączenia do wniosku dokumentów potwierdzających prawa własności intelektualnej do WNiP. |
· Większa elastyczność w budowaniu zespołu projektowego i ograniczenie formalności związanych z kadrą na wczesnym etapie aplikowania. · Konieczność udokumentowania IP. |
| Kryteria rozstrzygające |
1. Innowacja w skali min. kraju jako efekt wyników prac B+R. 2. Potencjał innowacji do transformacji rynku. 3. Ekoinnowacja na poziomie kraju. 4. Przynależność do Krajowego Klastra Kluczowego (KKK). 5. Stopa bezrobocia w powiecie z modułem obligatoryjnym. 6. Udział kobiet w zespole B+R. |
1. Innowacyjność rezultatu prac B+R. 2. Potencjał do wdrożenia wyników projektu. 3. Przynależność do Krajowego Klastra Kluczowego (KKK). 4. Realizacja projektu na Obszarze Strategicznej Interwencji (OSI). 5. Udział kobiet w zespole B+R. |
· Mniejsza liczba kryteriów rozstrzygających oraz ich większa przejrzystość i czytelność dla wnioskodawców. · Większy nacisk na innowacyjność i realne wdrożenie wyników projektu. |
| Pytania wstępne przesyłane wnioskodawcy przed panelem ekspertów | Obowiązujące. |
Rezygnacja z pytań wstępnych na rzecz dodatkowych wezwań do uzupełnień w II etapie oceny (max 3x3 dni). · UWAGA. Zmiana nie jest jeszcze ostatecznie potwierdzona. IZ zapowiedziała jej analizę podczas dalszych prac nad dokumentacją konkursową. |
· Zwiększenie elastyczności w II etapie oceny. · Więcej możliwości poprawy i uzupełnienia wniosku = zwiększenie szans na pozytywną ocenę. |
| Koszty kwalifikowane | Możliwość kwalifikowania kosztów (w ramach odrębnych modułów): prac B+R, wdrożenia innowacji, infrastruktury B+R, cyfryzacji, internacjonalizacji, zazielenienia przedsiębiorstw oraz podnoszenia kompetencji. | Możliwość kwalifikowania kosztów (w ramach jednego projektu – odejście od podejścia modułowego): prac B+R, umiędzynarodowienia produktów, uzyskania lub ochrony praw własności przemysłowej oraz podnoszenia kompetencji. |
· Przyspieszenie i uproszczenie procesu przygotowywania projektów oraz ich późniejszej realizacji. · Zwiększenie elastyczności projektów B+R, dzięki utrzymaniu kwalifikowalności kosztów powiązanych z działaniami B+R. |
| Moment złożenia modelu finansowego i dokumentów potwierdzających finansowanie projektu | Wraz z wnioskiem o dofinansowanie. | 7-10 dni po uzyskaniu pozytywnej oceny w I etapie. |
· Zmniejszenie obciążenia wnioskodawcy przygotowaniami na starcie. · Dodatkowy czas na domknięcie finansowania projektu. · Ograniczenie ryzyka odrzucania projektów z powodów formalnych. |
Dlaczego wprowadzono nowe zasady?
Nowe zasady w Ścieżce SMART to odpowiedź na realne potrzeby rynku i doświadczenia z dotychczasowej realizacji instrumentu.
W poprzednich edycjach przedsiębiorcy napotykali trudności związane z dużą skalą i długim okresem realizacji projektów, co w połączeniu z niepewnością gospodarczą oraz wyzwaniami w zapewnieniu wkładu własnego, w wielu przypadkach uniemożliwiało skuteczne ubieganie się o wsparcie. Dodatkowo, rozbudowana dokumentacja konkursowa oraz konieczność spełnienia wielu kryteriów sprawiały, że proces przygotowania wniosków był skomplikowany i czasochłonny, a wskaźnik sukcesu oraz tempo kontraktacji pozostawały niezadowalające.
Istotnym czynnikiem było również zaawansowanie czasowe perspektywy finansowej 2021–2027, które wymusiło przyspieszenie i uproszczenie procesów, aby dostępne środki zostały efektywnie wykorzystane.
Dlatego konieczne stało się dostosowanie instrumentu do obecnych potrzeb, uproszczenie procesu oceny oraz zwiększenie dostępności wsparcia dla innowacyjnych projektów. Wszystko po to, by Ścieżka SMART skuteczniej wspierała rozwój przedsiębiorstw w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu.
Co dalej?
Zmiany w Ścieżce SMART upraszczają i przyspieszają proces aplikowania, odciążając przedsiębiorców z wielu formalności. Niemniej jednak, dokumentacja aplikacyjna wciąż pozostaje rozbudowana i wymagająca w przygotowaniu, dlatego warto rozpocząć przygotowania do aplikowania odpowiednio wcześniej i skorzystać ze wsparcia ekspertów. W kolejnym artykule przedstawimy praktyczne kroki i rekomendacje, które pomogą przedsiębiorcom skutecznie przygotować się i aplikować zgodnie z nowymi zasadami.
Autorzy:
