XIX aktualizacja harmonogramu naborów w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki otwiera nowe możliwości dla przedsiębiorstw - zarówno z sektora MŚP, jak i dużych firm oraz podmiotów rozwijających technologie krytyczne i obronne.
1 lipca 2026 r. opublikowano aktualizację harmonogramu naborów w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG). Z perspektywy przedsiębiorstw aktualizacja jest istotna z co najmniej dwóch powodów:
- po pierwsze, przewiduje kolejne nabory w ramach Ścieżki SMART ukierunkowane na wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych, czyli inwestycje służące komercjalizacji i wykorzystaniu rezultatów B+R, w tym również dla dużych przedsiębiorstw;
- po drugie, wprowadza dedykowane instrumenty dla produktów podwójnego zastosowania oraz sektora technologii obronnych.
To ważny sygnał dla rynku. Program FENG coraz wyraźniej odpowiada nie tylko na potrzeby związane z innowacyjnością i komercjalizacją wyników prac badawczo-rozwojowych, ale również na nowe priorytety gospodarcze Unii Europejskiej: bezpieczeństwo technologiczne, odporność łańcuchów wartości oraz wzmacnianie strategicznej niezależności przemysłowej.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają instrumenty powiązane z Platformą na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (Strategic Technologies for Europe Platform - STEP), której celem jest rozwój technologii krytycznych, ograniczanie strategicznych zależności Unii Europejskiej oraz wzmacnianie jej konkurencyjności i bezpieczeństwa gospodarczego.
Wdrożenia wyników prac B+R ponownie w centrum uwagi
Jednym z kluczowych i oczekiwanych przez rynek elementów aktualizacji są planowane nabory w ramach działania 1.1 Ścieżka SMART, ukierunkowane na wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R). To istotna informacja zarówno dla małych i średnich przedsiębiorstw, jak i dla dużych firm, które poszukują wsparcia na realizację inwestycji wdrożeniowych (CAPEX), umożliwiających przejście od etapu opracowania technologii do jej przemysłowego wykorzystania.
Dla wielu przedsiębiorstw największym wyzwaniem pozostaje sfinansowanie etapu wdrożenia i komercjalizacji opracowanych rozwiązań. Planowane nabory mają wspierać inwestycje niezbędne do przemysłowego wykorzystania wyników prac B+R. Szczególnie istotne jest uwzględnienie dużych przedsiębiorstw, które dzięki swojemu potencjałowi mogą skutecznie skalować nowe technologie i przyspieszać ich komercjalizację.
Technologie podwójnego zastosowania i sektor obronny z dedykowanym finansowaniem
Drugim, strategicznym wymiarem aktualizacji jest pojawienie się naborów dedykowanych technologiom podwójnego zastosowania oraz sektorowi technologii obronnych. Produkty i technologie podwójnego zastosowania, czyli rozwiązania mogące mieć zastosowanie zarówno na rynku cywilnym, jak i wojskowym, zyskują coraz większe znaczenie w europejskiej polityce przemysłowej i bezpieczeństwa.
Kierunek ten wpisuje się w działania Unii Europejskiej na rzecz wzmacniania odporności gospodarczej, rozwoju technologii krytycznych oraz ograniczania zależności od dostawców spoza UE. Instrument STEP ma wspierać zarówno rozwój strategicznych technologii, jak i inwestycje wzmacniające europejskie łańcuchy wartości.
Dla przedsiębiorstw oznacza to nowe możliwości finansowania projektów z obszaru technologii obronnych, produktów podwójnego zastosowania oraz innych rozwiązań o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa i konkurencyjności gospodarki.
Jakie nowe nabory przewidziano w harmonogramie?
Ścieżka SMART - wdrożenie wyników prac B+R dla pojedynczych MŚP
Pierwszy z naborów w ramach działania 1.1 Ścieżka SMART będzie skierowany do pojedynczych małych i średnich przedsiębiorstw. Jego celem jest wsparcie wdrożenia wyników prac B+R w celu prowadzenia działalności innowacyjnej.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: pojedyncze małe i średnie przedsiębiorstwa
- Instytucja przyjmująca wnioski: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
- Planowany termin naboru: 21 stycznia-16 marca 2027 r. (ogłoszenie konkursu: 17 grudnia 2026 r.).
Ścieżka SMART – wdrożenie wyników prac B+R dla dużych przedsiębiorstw
Drugi nabór w ramach działania 1.1 Ścieżka SMART skierowano do dużych przedsiębiorstw, które w ostatnich latach miały ograniczone możliwości pozyskania wsparcia na wdrażanie innowacji w ramach FENG.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: pojedyncze przedsiębiorstwa duże przedsiębiorstwa
- Instytucja przyjmująca wnioski: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
- Planowany termin naboru: luty-kwiecień 2027 r. (ogłoszenie konkursu: grudzień 2026 r.).
Dla dużych przedsiębiorstw konkurs może mieć strategiczne znaczenie, umożliwiając finansowanie inwestycji związanych z wdrażaniem i komercjalizacją rezultatów wcześniejszych prac badawczo-rozwojowych.
Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania
Nowym instrumentem w harmonogramie jest działanie 2.33 Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania. Nabór będzie skierowany do małych i średnich przedsiębiorstw, a jego celem będzie finansowanie inwestycji związanych z uruchomieniem lub rozwojem produkcji produktów podwójnego zastosowania. Konstrukcja instrumentu nawiązuje do dobrze znanych na rynku dotacyjnym rozwiązań realizowanych przez BGK, takich jak Kredyt technologiczny czy Kredyt ekologiczny, łącząc finansowanie inwestycyjne z częściową spłatą kapitału kredytu ze środków publicznych.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: małe i średnie przedsiębiorstwa
- Instytucja przyjmująca wnioski: Bank Gospodarstwa Krajowego
- Planowany termin naboru: 29 października 2026 r. - 28 stycznia 2027 r. (ogłoszenie konkursu: 16 lipca 2026 r.).
- Alokacja: 400 mln zł
To jeden z pierwszych instrumentów FENG wspierających rozwój zdolności produkcyjnych w obszarze technologii dual-use.
Fundusz wsparcia technologii krytycznych - sektor technologii obronnych
Kolejnym nowym elementem harmonogramu jest działanie 5.1 Fundusz wsparcia technologii krytycznych, realizowane w ramach inicjatywy STEP. Działanie 5.1 stanowi rozszerzenie mechanizmu STEP, który dotychczas obejmował projekty z obszaru biotechnologii, technologii cyfrowych i cleantech. Nowa odsłona programu koncentruje się na technologiach obronnych, uznanych obecnie przez UE za jeden z kluczowych sektorów strategicznych.
1. Ścieżka Technologie obronne (PARP) - projekty inwestycyjne
Pierwszy nabór w tym obszarze będzie skierowany do przedsiębiorstw z sektora technologii obronnych i będzie prowadzony przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: przedsiębiorstwa
- Instytucja przyjmująca wnioski: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
- Planowany termin naboru: listopad 2026 r. – styczeń 2027 r. (ogłoszenie konkursu: październik 2026 r.)
- Alokacja: 500 mln zł
2. Ścieżka A. Rozwój innowacyjnych technologii krytycznych w sektorze technologii obronnych (NCBR) - projekty badawczo-rozwojowe
Konkurs będzie wspierał rozwój innowacyjnych technologii krytycznych o znaczącym potencjale gospodarczym dla sektora obronnego.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: pojedyncze przedsiębiorstwa oraz konsorcja przedsiębiorstw, w tym z organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi
- Instytucja przyjmująca wnioski: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
- Planowany termin naboru: listopad 2026 r. – styczeń 2027 r. (ogłoszenie konkursu: październik 2026 r.)
- Alokacja: 250 mln zł
3. Ścieżka B. Ochrona i wzmacnianie łańcuchów wartości dla technologii obronnych (NCBR) - projekty badawczo-rozwojowe
Konkurs będzie wspierał projekty wzmacniające odporność oraz łańcuchy wartości technologii krytycznych w sektorze obronnym.
Najważniejsze parametry naboru:
- Beneficjenci: pojedyncze przedsiębiorstwa oraz konsorcja przedsiębiorstw, w tym z organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi
- Instytucja przyjmująca wnioski: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
- Planowany termin naboru: listopad 2026 r. – styczeń 2027 r. (ogłoszenie konkursu: październik 2026 r.)
- Alokacja: 250 mln zł
W odróżnieniu od ścieżki innowacyjność, która skupia się na rozwoju nowych rozwiązań technologicznych, ścieżka strategiczna niezależność akcentuje budowę odporności przemysłowej oraz wzmacnianie strategicznych kompetencji produkcyjnych. To podejście jest bezpośrednio związane z celami STEP dotyczącymi bezpieczeństwa technologicznego i gospodarczego Europy.
Co oznacza to dla przedsiębiorstw?
XIX aktualizacja harmonogramu FENG pokazuje rosnące znaczenie projektów związanych z technologiami krytycznymi, produktami podwójnego zastosowania oraz bezpieczeństwem gospodarczym. Dla MŚP szczególnie istotne będą nowe nabory w ramach Ścieżki SMART oraz kredyt na wytwarzanie produktów dual-use. Duże przedsiębiorstwa zyskują natomiast możliwość ponownego ubiegania się o wsparcie inwestycyjne na rzecz wdrożeń wyników prac B+R, a firmy działające w sektorze obronnym i technologiach krytycznych – dostęp do nowych instrumentów o łącznej alokacji wynoszącej 1 mld zł. Kierunek ten potwierdza rosnącą rolę technologii obronnych i dual-use, które z obszaru dotychczas marginalnie obecnego w systemie wsparcia innowacji stają się dziś jednym z priorytetów polityki przemysłowej Polski i Unii Europejskiej.
Podsumowanie
XIX aktualizacja harmonogramu FENG przynosi trzy kluczowe informacje dla przedsiębiorstw:
- powrót wsparcia wdrożeń wyników prac B+R dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw,
- uruchomienie kredytu na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania,
- rozszerzenie inicjatywy STEP o sektor technologii obronnych.
Dla przedsiębiorstw oznacza to nowe możliwości finansowania zarówno projektów inwestycyjnych i innowacyjnych, jak i przedsięwzięć wpisujących się w obszar technologii krytycznych, bezpieczeństwa oraz odporności gospodarczej.
Zespół PwC wspiera przedsiębiorców w identyfikacji i mapowaniu projektów, które mogą wpisywać się w dostępne instrumenty wsparcia, a także w przygotowaniu skutecznych strategii aplikowania o dofinansowanie. Pomagamy ocenić potencjał przedsięwzięć, dobrać właściwą ścieżkę finansowania oraz uporządkować kluczowe założenia projektu tak, aby zwiększyć jego szanse w procesie ubiegania się o środki. Zachęcamy do kontaktu, jeśli chcą Państwo omówić potencjał swoich projektów w kontekście nadchodzących naborów.
Autorzy:
