Obecnie inwestycje w bezpieczeństwo i obronność stają się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju państwa, samorządów i biznesu. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), uruchomił długo wyczekiwane nabory na pożyczki w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO), mające na celu wsparcie kluczowych sektorów gospodarki - przedsiębiorców oraz jednostek samorządu terytorialnego i ich spółek. Fundusz ma wspierać m.in. projekty zwiększające odporność państwa, rozwój infrastruktury podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo oraz potencjał produkcyjny i technologiczny Polski.
Z opublikowanej dokumentacji konkursowej, wiemy już, że finansowane będą wyłącznie nowe przedsięwzięcia inwestycyjne - fundusz nie służy refinansowaniu projektów już zrealizowanych ani uwalnianiu wcześniej zaangażowanego kapitału. Zatem beneficjenci muszą precyzyjnie zaplanować montaż finansowy inwestycji i wykazać, że projekt stanowi nierozpoczętą inwestycję oraz że spełnia główny cel funduszu: wzmacnia bezpieczeństwo państwa lub lokalnej wspólnoty.
Pożyczki dla przedsiębiorców: wzmocnienie potencjału produkcyjnego
Ten nabór skierowany jest do przedsiębiorców realizujących inwestycje o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa i odporności gospodarki, przy czym wsparcie ma trafiać przede wszystkim do podmiotów zdolnych do realizacji projektów o dużej skali i wysokiej wartości dodanej. W praktyce to oferta dla firm, które chcą nie tylko rosnąć, ale również wejść do łańcucha dostaw dla sektora obronnego, infrastruktury krytycznej, energetyki czy cyberbezpieczeństwa.
Na co można otrzymać wsparcie?
Wsparcie może zostać przeznaczone na inwestycje zwiększające bezpieczeństwo i odporność państwa, w szczególności na rozwój i modernizację zdolności produkcyjnych w obszarze sprzętu wojskowego oraz technologii podwójnego zastosowania (dual-use). Finansowane mogą być również przedsięwzięcia zapewniające ciągłość dostaw energii elektrycznej i paliw, wzmacniające bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej, podnoszące odporność usług kluczowych dla funkcjonowania państwa w sytuacjach kryzysowych, takich jak łączność, usługi teleinformatyczne czy transport, a także projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa.
W przypadku projektów dotyczących rozwoju produkcji sprzętu wojskowego lub rozwiązań dual-use, konieczne jest wykazanie zgodności planowanej inwestycji z tzw. Listą A, czyli wykazem technologii i obszarów uznanych za wspierające bezpieczeństwo i obronność państwa. Jednocześnie inwestor musi spełniać kryteria określone w Liście B, co oznacza, że powinien posiadać potwierdzone doświadczenie w realizacji projektów związanych z obronnością lub technologiami dual-use - np. poprzez udział w programach takich jak SAFE, Tarcza Wschód, NATO DIANA, IDABootcamp, MILTECH, hackathonach EUDIS, innych instrumentach wspierających sektor obronny albo poprzez współpracę kontraktową z przemysłem zbrojeniowym.
Kluczowe parametry pożyczki
Fundusz oferuje przedsiębiorcom dostęp do długoterminowego i preferencyjnego finansowania na realizację inwestycji zwiększających bezpieczeństwo oraz odporność gospodarczą. W ramach naboru można ubiegać się o pożyczkę w wysokości od 10 mln zł (lub 100 mln zł w przypadku sektora energetycznego) do 300 mln zł a w wybranych przypadkach oprocentowanie może wynosić nawet 1%, co czyni ten nabór jednym z najbardziej atrakcyjnych źródeł finansowania dostępnych obecnie na rynku. Dodatkowym atutem jest długi okres spłaty - do 10 lat dla pożyczek do 50 mln zł oraz nawet do 20 lat dla większych przedsięwzięć. Takie warunki pozwalają realizować ambitne projekty inwestycyjne przy ograniczonym obciążeniu bieżącej płynności finansowej przedsiębiorstwa.
Warto podkreślić, że nabór dla przedsiębiorców ma charakter ciągły, co daje firmom większą elastyczność w przygotowaniu projektu i dokumentacji. Jednocześnie warunki finansowania mogą być powiązane z zasadami pomocy publicznej, co w praktyce oznacza konieczność dokładnej analizy struktury projektu już na etapie planowania inwestycji.
Pożyczki dla sektora komunalnego: odporność lokalnych społeczności
Ten nabór dedykowany jest jednostkom samorządu terytorialnego (JST) (gminom, powiatom województwom) oraz spółkom, w których samorząd posiada ponad 50% akcji lub udziałów.
Na co można otrzymać wsparcie?
Finansowanie można przeznaczyć m.in. na budowę, modernizację i remont schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony, rozwój systemów cyberbezpieczeństwa, a także tworzenie i unowocześnianie systemów wykrywania zagrożeń oraz ostrzegania ludności.
Fundusz umożliwia również finansowanie inwestycji związanych z zakupem i modernizacją taboru o przeznaczeniu wojskowym lub podwójnego zastosowania (dual-use), jak również rozbudową i dostosowaniem infrastruktury transportowej. Wsparciem mogą zostać objęte projekty dotyczące budowy i modernizacji dróg, mostów oraz tuneli pozostających w zarządzie samorządów, które mają znaczenie dla mobilności wojskowej i sprawnego reagowania w sytuacjach kryzysowych.
Kluczowe parametry pożyczki
Pożyczki oferowane w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności to jedno z najbardziej atrakcyjnych źródeł finansowania inwestycji dostępnych obecnie dla sektora publicznego i komunalnego. Beneficjenci mogą uzyskać wsparcie od 2 mln zł do nawet 500 mln zł, przy wyjątkowo preferencyjnych warunkach finansowania. Dla jednostek samorządu terytorialnego oprocentowanie wynosi 0% w skali roku, natomiast dla pozostałych uprawnionych podmiotów zaledwie 1%. Dodatkowo okres spłaty może sięgać 20 lat, co znacząco ułatwia realizację dużych i kapitałochłonnych inwestycji.
Szczególną korzyścią dla samorządów jest możliwość częściowego umorzenia kapitału pożyczki – nawet do 20%, a w przypadku wybranych projektów transportowych realizowanych w ramach programu „Tarcza Wschód” nawet do 40%. Tak preferencyjne warunki sprawiają, że FBiO może stać się kluczowym instrumentem finansowania inwestycji zwiększających bezpieczeństwo, odporność infrastruktury oraz gotowość do reagowania na sytuacje kryzysowe.
***
Ogłoszone nabory BGK dla przedsiębiorców i sektora komunalnego to nie tylko nowe źródło finansowania projektów, ale element szerszej przebudowy systemu wspierania bezpieczeństwa i obronności w Polsce, zarówno na poziomie przedsiębiorstw, jak i infrastruktury lokalnej. Dzięki preferencyjnym warunkom finansowania, w tym niskim oprocentowaniu i możliwości umorzeń (szczególnie dla sektora komunalnego), stwarzają realną, dostępną szansę na realizację projektów o kluczowym znaczeniu.
Warto też pamiętać, że Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności działa w formule szerszej niż same pożyczki - obok części pożyczkowej funkcjonuje również komponent kapitałowy, realizowany przez spółkę specjalnego przeznaczenia. Oznacza to, że państwo buduje nie tylko system finansowania dłużnego, ale cały ekosystem wspierający inwestycje w odporność, technologie i bezpieczeństwo.
Jeśli Państwa firma lub jednostka samorządu terytorialnego rozważa inwestycje w tych obszarach, to najlepszy moment, by przejść od koncepcji do przygotowania realnego projektu inwestycyjnego. W obliczu nowych zasad, wymogów formalnych i konieczności właściwego uzasadnienia wpływu projektu na bezpieczeństwo oraz odporność państwa, kluczowe znaczenie ma dobre przygotowanie procesu aplikacyjnego. Eksperci PwC są gotowi wesprzeć Państwa na każdym etapie - od oceny kwalifikowalności projektu, przez przygotowanie dokumentacji i struktury finansowania, aż po pomoc w maksymalnym wykorzystaniu dostępnego wsparcia.
Autorzy:
