Unia Europejska uruchamia nowe nabory w ramach European Defence Industry Programme (EDIP) – jednego z kluczowych instrumentów wzmacniających zdolności produkcyjne, odporność i gotowość europejskiego przemysłu obronnego. Program stanowi pomost pomiędzy instrumentami nadzwyczajnymi, takimi jak ASAP i EDIRPA, a długofalową strategią rozwoju sektora obronnego UE. Jego celem jest bezpośrednia odpowiedź na wyzwania wynikające z obecnej sytuacji geopolitycznej oraz doświadczeń pola walki, w szczególności w kontekście zapewnienia ciągłości dostaw i dostępności krytycznych produktów obronnych.
EDIP koncentruje się nie na badaniach, lecz na realnych inwestycjach przemysłowych, które pozwalają szybko zwiększyć moce produkcyjne, usunąć wąskie gardła w łańcuchach dostaw oraz wzmocnić odporność europejskiej bazy przemysłowo-obronnej.
Kluczowe nabory i wysokość wsparcia
Program EDIP został zaprojektowany w sposób modułowy i obejmuje kilka komplementarnych typów działań, skierowanych do różnych grup beneficjentów:
- Industrial Ramp-up Actions (IRA) – nabory dla przedsiębiorstw z UE i Norwegii, skoncentrowane na zwiększaniu zdolności produkcyjnych w odniesieniu do konkretnych produktów obronnych i technologii krytycznych. Dofinansowanie wynosi co do zasady 35% kosztów kwalifikowalnych, z możliwością zwiększenia do 50% w przypadku projektów o szczególnie wysokiej krytyczności,
- Ukraine Support Instrument – Industrial Ramp-up Actions (USI-IRA) – dedykowane projekty realizowane we współpracy pomiędzy podmiotami z UE i Ukrainy, odpowiadające na pilne potrzeby operacyjne i odbudowę zdolności produkcyjnych. Możliwe jest finansowania do 100% kosztów kwalifikowalnych,
- Common Procurement Actions (CPA) – instrument wspierający wspólne zamówienia obronne, adresowany głównie do instytucji publicznych i agencji zakupowych państw członkowskich. CPA oferuje granty niezależne od rzeczywistych kosztów projektu, zazwyczaj określony jest jedynie maksymalny poziom wsparcia.
Jakie wymagania muszą spełnić projekty?
Projekty realizowane w ramach EDIP muszą w sposób jednoznaczny wykazać przemysłowy i operacyjny charakter. Kluczowym wymogiem jest powiązanie projektu z co najmniej jednym konkretnym produktem obronnym oraz jedną zdolnością produkcyjną, której rozwój lub skalowanie ma znaczenie krytyczne z punktu widzenia bezpieczeństwa UE.
Istotnym elementem oceny projektów jest wykazanie:
- krytyczności produktu lub zdolności produkcyjnej (w kontekście dostępności, skali produkcji lub zależności od dostaw spoza UE),
- spójnego podejścia do zarządzania ryzykiem, obejmującego ryzyka techniczne, operacyjne, logistyczne i geopolityczne,
- mierzalnych rezultatów, które mogą być monitorowane za pomocą jasno zdefiniowanych wskaźników KPI.
Program dopuszcza również retroaktywność kosztów – projekty rozpoczęte po 5 marca 2024 r. mogą kwalifikować się do wsparcia, o ile spełniają wszystkie warunki regulacyjne EDIP.
Warunki współpracy
Wbrew typowym programom unijnym, EDIP oferuje dużą elastyczność w zakresie struktury projektów. W wielu naborach konsorcjum nie jest wymagane, a projekty mogą być realizowane przez pojedyncze przedsiębiorstwa, co znacząco skraca proces decyzyjny i upraszcza zarządzanie.
Jednocześnie program aktywnie promuje współpracę transgraniczną, w szczególności w ramach instrumentu USI-IRA, gdzie kluczowym elementem jest współdziałanie podmiotów z UE i Ukrainy. W przypadku działań CPA współpraca przybiera formę konsorcjów instytucji zamawiających, umożliwiających wspólne zakupy i odbudowę zapasów strategicznych.
Jak mogą pomóc specjaliści PwC?
Nabory EDIP oferują znaczące wsparcie dla projektów przemysłowych o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa Europy, jednak ich skuteczne wykorzystanie wymaga precyzyjnego dopasowania projektu do oczekiwań Komisji Europejskiej.
Specjaliści PwC wspierają klientów w identyfikacji właściwych naborów EDIP oraz w zaprojektowaniu projektów, które realnie zwiększają zdolności produkcyjne i odpowiadają na priorytety strategiczne UE. Pomagamy przełożyć plany inwestycyjne na spójną logikę projektu, wykazać jego krytyczność, zaprojektować mierzalne rezultaty oraz przygotować kompletną i konkurencyjną dokumentację aplikacyjną.
Dzięki połączeniu wiedzy regulacyjnej, doświadczenia w projektach przemysłowych i znajomości mechanizmów unijnych, PwC wspiera klientów w pełnym wykorzystaniu potencjału EDIP – od koncepcji po złożenie wniosku.
Autorzy:
