Początek roku to dla wielu przedsiębiorstw okres wzmożonych prac związanych z przygotowaniem sprawozdania finansowego oraz rozliczeniem podatku CIT. To również kluczowy moment, aby kompleksowo uporządkować kwestie związane z cenami transferowymi za miniony rok podatkowy i zweryfikować, czy rozliczenia z podmiotami powiązanymi odpowiadają zasadzie ceny rynkowej.
Znaczenie cen transferowych systematycznie rośnie, co potwierdzają zapowiedzi Ministerstwa Finansów dotyczące intensyfikacji kontroli w tym obszarze. Dodatkowo nowe obowiązki raportowe, takie jak JPK_CIT czy KSeF, powodują, że organy podatkowe dysponują obecnie znacznie szerszym zakresem danych umożliwiających im skuteczniejsze typowanie podmiotów do kontroli oraz identyfikowanie potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniach wewnątrzgrupowych.
Należy pamiętać, że nierynkowe warunki transakcji wewnątrzgrupowych mogą skutkować doszacowaniem dochodu, dodatkowymi zobowiązaniami podatkowymi, a w skrajnych przypadkach również odpowiedzialnością karną skarbową członków zarządu, co sprawia, że obszar cen transferowych staje się istotnym elementem zarządzania ryzykiem podatkowym w organizacji.
Poza przedziałem rynkowym?
Jeśli po zakończonym roku okazuje się, że wynik osiągnięty na transakcjach z podmiotami powiązanymi znajduje się poza przedziałem rynkowym – jeszcze nie wszystko stracone – przepisy przewidują możliwość dokonania korekty cen transferowych na podstawie art. 11e ustawy o CIT. O ile korekta spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie, powinna zostać ujęta dla celów podatkowych w roku, którego dotyczy. Najlepiej oczywiście wykazać ją przed złożeniem zeznania CIT-8 (a jeżeli księgi rachunkowe nie zostały zamknięte, potencjalnie jest jeszcze szansa na uniknięcie różnic przejściowych).
Aby jednak korekta mogła zostać uznana za korektę cen transferowych w rozumieniu art. 11e ustawy o CIT, konieczne jest spełnienie określonych warunków formalnych:
- Rynkowy charakter transakcji ex ante – w trakcie roku podatkowego warunki transakcji kontrolowanych zostały ustalone na zasadach, jakie zaakceptowałyby podmioty niepowiązane.
- Zmiana istotnych okoliczności lub dostępność danych ex post – w trakcie roku doszło do zmiany istotnych okoliczności wpływających na warunki transakcji lub po jego zakończeniu znane są rzeczywiste koszty lub przychody, których uwzględnienie jest niezbędne dla zapewnienia rynkowego wyniku.
- Symetryczność korekty – podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego lub inny dowód księgowy potwierdzający dokonanie korekty w tej samej wysokości po drugiej stronie (dla korekt obniżających dochód podatnika).
- Podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych – pomiędzy Polską a państwem rezydencji podmiotu powiązanego istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych, np. umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Spełnienie powyższych warunków ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego podatkowego ujęcia korekty oraz ograniczenia ryzyk związanych z jej zakwestionowaniem takich jak np. wyłączenie z kalkulacji wyniku podatkowego czy przesunięcie między latami.
Dylematy praktyczne
Spełnienie warunków formalnych to jednak nie wszystko – w praktyce korekty cen transferowych często rodzą szereg wątpliwości, które potencjalnie mogą prowadzić do sporów z organami podatkowymi.
Jednym z najczęściej pojawiających się dylematów jest wybór właściwego punktu w przedziale rynkowym, do którego należy dokonać korekty. Odpowiedź nie zawsze jest jednoznaczna, jednak w praktyce kluczowe znaczenie ma spójność z polityką cen transferowych obowiązującą w grupie oraz właściwe odzwierciedlenie rozkładu funkcji, ryzyk i aktywów pomiędzy stronami transakcji.
Wątpliwości budzą również korekty wynikające z aktualizacji budżetów czy kluczy alokacji kosztów. W takich przypadkach pojawia się pytanie, czy dana korekta rzeczywiście stanowi korektę cen transferowych w rozumieniu art. 11e ustawy o CIT, czy też powinna być rozliczona na zasadach ogólnych. Praktyka organów podatkowych w tym zakresie nie jest jednolita i w dużej mierze zależy od konkretnego stanu faktycznego.
Ponadto, niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Arcomet Towercranes (C‑726/23) ponownie otworzył dyskusję na temat opodatkowania korekt cen transferowych podatkiem VAT. Powołany wyrok potwierdza, że każdorazowo konieczna jest indywidualna analiza stanu faktycznego, w szczególności pod kątem istnienia bezpośredniego związku korekty z określonym świadczeniem.
O tych oraz innych praktycznych aspektach korekt cen transferowych mogą Państwo dowiedzieć się więcej, oglądając zapis naszego webinarium pt. „Korekty cen transferowych i zamknięcie roku - co warto wiedzieć?”, które odbyło się 16 grudnia 2025 roku.
Autorzy:
