25 czerwca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała propozycję Tax Omnibus, mającą na celu nowelizację Dyrektywy Rady UE 2016/1164 ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (dalej jako: „Dyrektywa ATAD”). Pakiet ten wprowadza zmiany w przepisach dyrektywy dotyczących opodatkowania zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC – Controlled Foreign Company), eliminując nakładanie się przepisów z globalnym podatkiem minimalnym (Pillar II) oraz upraszczając obowiązki dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Zwolnienie spółek objętych Pillar II
Jednym z centralnych punktów propozycji jest zwolnienie spółek z Unii Europejskiej, objętych zakresem dyrektywy Pillar II, z zasad CFC w odniesieniu do ich nisko opodatkowanych spółek zależnych. Inicjatywa ta ma na celu redukcję złożoności i podwójnego opodatkowania wynikającego z równoległego stosowania obu reżimów.
Jakie jednostki objęte zakresem Pillar II nadal będą podlegały opodatkowaniu?
Wyłączenie z zasad CFC nie znajdzie zastosowania m.in., gdy:
- jednostka dominująca najwyższego szczebla znajduje się w jurysdykcji stosującej kwalifikowany reżim „side-by-side” (czyli równolegle własny system zgodny z globalnym podatkiem minimalnym – obecnie jedynie Stany Zjednoczone), a CFC nie podlega kwalifikowanemu krajowemu podatkowi wyrównawczemu (tzw. QDMTT);
- kwalifikowany krajowy podatek wyrównawczy jest kompensowany przez zwrot lub inną korzyść finansową.
Uproszczenia dla MŚP
Nowa propozycja przewiduje również wyłączenie z zasad CFC dla kwalifikujących się samodzielnych mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (razem z zagranicznymi zakładami). Rozwiązanie to ma odciążyć mniejsze podmioty od nieproporcjonalnych obowiązków administracyjnych.
Modyfikacje modelu CFC
Ponadto projekt zakłada usunięcie jednej z dwóch dotychczas dopuszczalnych metod ustalania, jaki dochód zagranicznej spółki podlega opodatkowaniu. Dotychczas państwa członkowskie mogły wybrać między tzw. Modelem A (podejście podmiotowe), który obejmuje z góry określone kategorie dochodu pasywnego, takie jak odsetki, należności licencyjne czy dywidendy, a Modelem B (podejście transakcyjne), skupiającym się na dochodach pochodzących ze sztucznych uzgodnień nastawionych na unikanie opodatkowania. Propozycja eliminuje Model B, czyniąc Model A jedynym dozwolonym podejściem, co ma ujednolicić i uprościć stosowanie zasad CFC w całej Unii Europejskiej.
Projekt ujednolica też kryterium decydujące o tym, kiedy zagraniczna spółka jest traktowana jako jednostka kontrolowana - zasady CFC będą miały zastosowanie, jeżeli co najmniej jedna trzecia dochodów takiej spółki pochodzi z dochodów pasywnych (np. odsetek, należności licencyjnych czy dywidend). Próg ten ma stać się obowiązkowy dla wszystkich państw członkowskich.
Wejście w życie
Projekt zawiera tymczasowe daty transpozycji i stosowania – 1 stycznia 2029 r. Cały pakiet zmian wymaga jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich w Radzie UE, a opinia Parlamentu Europejskiego jest niewiążąca. Z uwagi to trudno spekulować czy, a jeżeli tak to w jakim zakresie wskazane przepisy wejdą w życie.
Autorzy:
