W sierpniu ubiegłego roku pisaliśmy o projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, (potocznie zwany projektem UC100), która ma wdrożyć w Polsce nowy system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i dostosować krajowe przepisy do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (“PPWR”). 8 lipca 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało zaktualizowaną wersję tego projektu. Poniżej podsumowujemy najważniejsze wnioski.
Miesiąc do PPWR – czasu co raz mniej
Niezależnie od tego, kiedy ostatecznie zostanie uchwalona polska ustawa implementacyjna, samo rozporządzenie PPWR zaczyna być stosowane już 12 sierpnia 2026 r. – czyli za nieco ponad miesiąc. Rozporządzenie unijne jest bezpośrednio wiążące i nakłada na podmioty gospodarcze szereg obowiązków niezależnie od stanu krajowej legislacji. Oznacza to, że przedsiębiorcy nie mogą czekać na ostateczny kształt polskiej ustawy, aby rozpocząć dostosowywanie swoich procesów.
Zmiany raczej kosmetyczne niż systemowe
Nowy tekst UC100 nie wprowadza fundamentalnej przebudowy systemu w stosunku do pierwotnego projektu z sierpnia 2025 r. Zasadnicza architektura ROP, konstrukcja systemu kaucyjnego, oraz katalog obowiązków producentów i przedsiębiorców pozostają niezmienione. Większość modyfikacji ma charakter redakcyjny, doprecyzowujący lub porządkujący.
Do najistotniejszych zmian merytorycznych należą:
- Nowy art. 5 - doprecyzowuje moment udostępnienia opakowań po raz pierwszy na terytorium kraju (dzień wydania z magazynu, wystawienia faktury importowej lub przywozu) oraz przesądza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na producencie. Umieszczenie tego przepisu zmieniło numerację wszystkich dalszych artykułów.
- Przesunięcie terminu uchylenia ustawy opakowaniowej o rok - z 1 stycznia 2028 r. na 1 stycznia 2029 r. To najważniejsza zmiana pod kątem realizacji obowiązków: oznacza wydłużenie okresu przejściowego dla wdrożenia systemu kaucyjnego i nowego systemu ROP.
- Rozszerzenie wyłączeń terytorialnych - przepis wyłączający z obowiązków ustawy opakowania wywożone w tym samym roku obejmuje teraz również produkty w opakowaniach oraz eksport do państw EFTA/EOG i państw trzecich (wcześniej dotyczył tylko państw członkowskich UE).
- Nowy przepis dotyczący oznakowania opakowań objętych kaucją - dodano nowy ust. 3 do przepisu o oznakowaniu opakowań objętych kaucją (art. 127 UC 100) zgodnie z którym niedozwolone jest wprowadzanie do obrotu produktów w opakowaniach na napoje z oznakowaniem kaucyjnym przez podmiot, który nie zawarł odpowiedniej umowy.
- Rozbudowane przepisy przejściowe - dodano m.in. kontynuację dotychczasowych systemów zbierania opakowań po napojach do końca 2028 r. oraz przejściowe wyłączenie obowiązku kaucyjnego dla mleka i przetworów mlecznych.
Co to oznacza w praktyce?
Przesunięcie niektórych terminów przejściowych (w szczególności roczne odroczenie uchylenia dotychczasowej ustawy) daje wprawdzie nieco więcej czasu na wdrożenie pełnego systemu kaucyjnego i ROP. Nie zmienia to jednak faktu, że obowiązki wynikające bezpośrednio z rozporządzenia PPWR – w tym wymogi dotyczące projektowania opakowań, zawartości recyklatu czy ograniczeń formatów opakowań – wchodzą w życie zgodnie z harmonogramem unijnym.
Rekomendujemy, aby przedsiębiorcy:
- kontynuowali przygotowania do nowych obowiązków ROP i systemu kaucyjnego pomimo przesunięcia terminów,
- zidentyfikowali obowiązki wynikające bezpośrednio z rozporządzenia PPWR (stosowane od 12 sierpnia 2026 r.),
- monitorowali dalszy przebieg prac legislacyjnych nad ustawą krajową.
Nowe projekty Rozporządzeń wykonawczych
Równolegle z nową wersją ustawy, 22 czerwca 2026 r. do konsultacji trafiło też kilkanaście projektów rozporządzeń wykonujących nową ustawę opakowaniową, które regulują m.in. stawki opłat, zasady audytu przedsiębiorców czy funkcjonowanie Rady ROP. Część z nich wskazuje już konkretne, planowane kwoty, które należało będzie ponosić w związku z wprowadzaniem opakowań:
- projekt w sprawie stawek opłaty produktowej (na podstawie art. 137 ust. 2 UC 100) przewiduje stawki opłat produktowych dla poszczególnych opakowań, np. 5,00 zł za kg dla jednorazowych butelek plastikowych, puszek metalowych i metalowych pojemników na napoje oraz 0,25 zł za kg dla wielokrotnego użytku butelek szklanych;
- projekt dotyczący opłaty produktowej za niewykonanie obowiązku zawartości recyklatu (art. 204 ust. 11 UC 100) proponuje 1,00 zł za kg dla butelek plastikowych na napoje;
- projekty dotyczące opłaty recyklingowej i opłaty SUP (art. 22 ust. 2 oraz art. 31 ust. 2 UC 100) precyzują stawki od 0,01 zł do 0,25 zł za sztukę lub kilogram, w zależności od rodzaju produktu.
W naszej ocenie, to istotna informacja z punktu widzenia planowania kosztów prowadzenia działalności – choć oczywiście wskazane wartości mają charakter projektowany i mogą jeszcze ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych.
Jak możemy pomóc
Skala zmian wprowadzanych w systemie ROP, a także dostosowanie działalności do nowych wymogów rozporządzenia PPWR, ale także do polskich regulacji, wymagają odpowiedniego przygotowania zarówno pod względem organizacyjnym, jak i prawnym. Nowe regulacje oznaczają, że przedsiębiorcy powinni już teraz podejmować działania przygotowawcze, uwzględniając m.in. wzrost kosztów prowadzenia działalności, jaki będzie wynikał z nadchodzących przepisów. Szczególnie duże wyzwanie stoi przed firmami z branży spożywczej, które muszą jak najszybciej dostosować swoje struktury organizacyjne oraz procesy do nowych regulacji i wdrożyć niezbędne rozwiązania.
Zespół PwC Legal dysponuje szerokim doświadczeniem w obszarze prawa ochrony środowiska i oferuje wsparcie na każdym etapie procesu dostosowawczego – począwszy od weryfikacji aktualnych obowiązków, poprzez opracowanie strategii wdrożenia zmian, aż po bieżące doradztwo compliance.
Zapraszamy do kontaktu, aby omówić indywidualne potrzeby Państwa organizacji i wspólnie wypracować rozwiązania prawne najlepiej dopasowane do specyfiki prowadzonej działalności.
Autorzy:
