W dniu 17 marca na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) ukazała się zaktualizowana wersja projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (numer projektu: UD116). Projekt ten, obecnie na etapie opiniowania, ma na celu przede wszystkim przeciwdziałanie optymalizacji podatkowej, wprowadzając jednocześnie szereg zmian precyzujących i porządkowych - również w zakresie transakcji M&A.
Większość planowanych przepisów ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, które niesie ze sobą nowelizacja.
Zmiany w ustawie o CIT:
- Wyłączenie z KUP tzw. ukrytej dywidendy: Z kosztów uzyskania przychodów zostaną wyłączone wynagrodzenia za usługi niematerialne (takie jak usługi doradcze czy zarządcze) świadczone na rzecz podatnika CIT przez powiązane osoby fizyczne, jeśli wspólnik korzysta z ryczałtu 8,5%. Celem ww. zmiany było przeciwdziałanie praktykom dystrybucji zysków spółek w formach alternatywnych do dywidendy, które prowadzą do obniżenia łącznego opodatkowania. Jako przykład uzasadnienie wskazuje sytuację, w której wspólnik spółki z o.o. świadczy na jej rzecz usługi doradcze, opodatkowując przychód ryczałtem 8,5%, co jest korzystniejsze niż opodatkowanie dywidendy stawką 19% i jednocześnie pozwala spółce zaliczyć to wynagrodzenie do kosztów uzyskania przychodów. Nowe przepisy mają na celu eliminowanie korzyści podatkowych z takich struktur.
- Refinansowanie wyłączone z kosztów podatkowych – dt. struktur debt push-down: Z kosztów uzyskania przychodów wyłączone zostanie finansowanie dłużne pochodzące z kredytów refinansowych, konsolidacyjnych i podobnych zobowiązań, które są powiązane z pierwotnymi transakcjami kapitałowymi. Zmiana polega na modyfikacji art. 16 ust. 1 pkt 13e i 13f ustawy o CIT, które w zamierzeniu miały zwalczać optymalizację podatkową z wykorzystaniem mechanizmu debt push-down. W związku z tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się praktyka uznawania, że kredyty refinansowe nie podlegają ww. ograniczeniom, nowe regulacje mają na celu wyłączenie takiej możliwości.
Zmiany wspólne dla PIT i CIT:
- Ustalenie kosztów uzyskania przychodów przy zbyciu udziałów/akcji spółki z przekształcenia: Koszty uzyskania przychodów przy zbyciu udziałów lub akcji spółki powstałej z przekształcenia będą ustalane na podstawie historycznych wydatków na nabycie udziałów spółki przekształcanej, a nie na podstawie wartości bilansowej. Zmiana ta ma na celu przeciwdziałanie tzw. “step-upowi” polegającemu na przeszacowaniu wartości podatkowej aktywów do ich wartości rynkowej, co umożliwiało podatnikom rozpoznawanie kosztów, które nie miały odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych wydatkach. Nowe regulacje w założeniu mają wskazywać, że kosztem uzyskania przychodu są wyłącznie historyczne wydatki na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) spółki przekształcanej.
- Opodatkowanie dochodów z likwidacji spółki osobowej powstałej z przekształcenia spółki CIT: Dochody wspólników z likwidacji spółki osobowej, która powstała z przekształcenia spółki będącej podatnikiem CIT, będą podlegać opodatkowaniu, jeśli likwidacja nastąpi w ciągu 3 lat od daty przekształcenia. Celem proponowanej zmiany jest ograniczenie nadużywania przepisów, które wyłączały z przychodów podatkowych wartość majątku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki osobowej. Dotychczas brak było opodatkowania majątku na poziomie wspólników w przypadku spółek powstałych z przekształcenia spółek CIT, co było niejednokrotnie wykorzystywane do bezpodatkowych wypłat "ukrytych rezerw", dzięki przekształceniu spółki podlegającej opodatkowaniu CIT w spółkę osobową (która następnie była likwidowana).
- Wyłączenie amortyzacji wartości firmy (goodwill) przy leasingu finansowym: Regulacje zakładają wyłączenie możliwości amortyzacji wartości firmy (tzw. goodwill) powstałej w wyniku leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Proponowana zmiana ma zneutralizować działania, w wyniku których następowało przekazanie przedsiębiorstwa na podstawie leasingu finansowego, w celu wygenerowania wartości firmy (odpisy amortyzacyjne od tej wartości obniżały dochód do opodatkowania). Brak przepisów przejściowych ma zapobiec dalszemu funkcjonowaniu tych mechanizmów.
- Uregulowanie zasad ustalania dochodu z umorzenia udziałów/akcji: Proponowane zmiany zakładają wprowadzenie zasad ustalania dochodu z umorzenia udziałów lub akcji, a także zmniejszenia ich wartości nominalnej, poprzez proporcjonalne rozliczenie kosztów. Projektowane zmiany, zgodnie z uzasadnieniem do omawianego projektu, mają na celu “uszczelnienie” systemu podatkowego i zapobieganie niepożądanym praktykom optymalizacyjnym. Z uwagi na ich kompleksowy charakter i planowane szerokie oddziaływanie, wczesne zapoznanie się z ich szczegółami oraz bieżące śledzenie ścieżki legislacyjnej jest kluczowe dla odpowiedniego przygotowania się na nadchodzące regulacje.
Autorzy:
