Wkrótce ruszą nabory STEP skierowane do przedsiębiorstw rozwijających i wytwarzających technologie obronne. To nowy, czwarty obszar wsparcia STEP dostępny w Polsce w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Firmy będą mogły ubiegać się o dofinansowanie zarówno prac B+R, jak i inwestycji prowadzących do uruchomienia lub zwiększenia produkcji. 

 

Zgodnie z aktualnym harmonogramem FENG zaplanowano trzy nabory STEP Defence: 

  • projekty B+R – ścieżka innowacyjności, dla przedsiębiorstw i konsorcjów: 15 marca–16 kwietnia 2027 r., NCBR; 
  • projekty B+R – ścieżka strategicznej niezależności, dla przedsiębiorstw i konsorcjów: 22 lutego–9 kwietnia 2027 r., NCBR; 
  • projekty inwestycyjne, dla przedsiębiorstw: 28 stycznia–18 marca 2027 r., PARP. Nabór będzie ukierunkowany na wzmacnianie łańcuchów wartości technologii obronnych (tylko jedna ścieżka: Technologie obronne), przy czym innowacyjność projektu może być dodatkowo premiowana. 

Łączna alokacja wynosi 1 mld zł: 500 mln zł na inwestycje i po 250 mln zł na każdą ze ścieżek B+R.Kto może uzyskać wsparcie? 

O wsparcie w ramach STEP Defence mogą ubiegać się zarówno mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak i duże firmy. W przypadku projektów B+R możliwa jest również realizacja projektu w konsorcjum, przy czym jego liderem musi być przedsiębiorstwo. W skład konsorcjum mogą wchodzić także inne przedsiębiorstwa, organizacje badawcze oraz organizacje pozarządowe, a maksymalnie nie może być więcej niż 4 członków konsorcjum.  

Wsparcie nie jest ograniczone do producentów kompletnych systemów uzbrojenia. Projekty mogą dotyczyć również technologii, komponentów, maszyn, materiałów i usług kluczowych dla rozwoju lub wytwarzania produktów związanych z obronnością. Obejmuje to m.in. rozwiązania z obszaru dronów i technologii antydronowych, cyberobrony, sztucznej inteligencji i systemów autonomicznych, łączności i rozpoznania, walki elektronicznej, radarów, sensorów, optoelektroniki, technologii satelitarnych oraz zaawansowanych materiałów. Projekt może zatem dotyczyć nie tylko produktu końcowego, ale również kluczowego komponentu, materiału, maszyny, oprogramowania lub usługi. 

 

B+R czy inwestycja? Dwie ścieżki finansowania 

Jeżeli projekt zakłada jeszcze opracowanie lub istotne udoskonalenie technologii, przeprowadzenie badań, budowę i testowanie prototypu czy potwierdzenie parametrów rozwiązania, właściwą ścieżką będzie wsparcie prac B+R, za które odpowiada Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Finansowanie obejmie wtedy badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe związane z rozwojem technologii krytycznej.  

Jeżeli natomiast technologia jest już opracowana, a firma chce przejść do jej wdrożenia lub zwiększyć zdolności produkcyjne produktów obronnych, właściwą ścieżką będzie konkurs inwestycyjny prowadzony przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Wsparcie będzie mogło objąć inwestycje związane m.in. z tworzeniem lub rozbudową infrastruktury i linii produkcyjnych, zmianą przeznaczenia istniejących zakładów czy zwiększeniem skali procesów produkcyjnych. Inwestycja musi być realizowana na terytorium Polski. 

 

Dwie ścieżki STEP Defence 

Warto pamiętać, że projekty B+R muszą wpisywać się w jedną z dwóch ścieżek STEP Defence: 

  • Ścieżka A obejmuje technologie wnoszące na rynek UE element innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy, o znaczącym potencjale gospodarczym.  
  • Ścieżka B dotyczy technologii, które przyczyniają się do ograniczenia strategicznych zależności i podatności Unii na zagrożenia lub zapobiegania im, np. przez wzmacnianie europejskich zdolności technologicznych, produkcyjnych i bezpieczeństwa dostaw 

Dla projektów inwestycyjnych przewidziano odrębny nabór (tylko w jednej ścieżce: Technologie obronne), ukierunkowany na ochronę i wzmacnianie łańcuchów wartości technologii krytycznych w sektorze technologii obronnych. 

 

Jaki poziom dofinansowanie będzie dostępny? 

Skala planowanego wsparcia jest znacząca. W projektach B+R maksymalna kwota dofinansowania może wynieść 140 mln zł na projekt, przy minimalnej wartości kosztów kwalifikowalnych wynoszącej 3 mln zł dla MŚP i 5 mln zł dla dużych przedsiębiorstw. W przypadku konsorcjum próg wyniesie odpowiednio 3 mln zł, jeżeli nie uczestniczy w nim duże przedsiębiorstwo lub 5 mln zł, jeżeli w jego skład wchodzi duża firma. Dla projektów inwestycyjnych minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych wyniesie 10 mln zł, a maksymalna kwota dofinansowania również 140 mln zł. Ostateczny poziom wsparcia będzie zależał m.in. od rodzaju projektu, wielkości przedsiębiorstwa, rodzaju prowadzonych prac B+R, a w przypadku inwestycji także od właściwego schematu pomocy publicznej i lokalizacji projektu. 

 

O czym należy pamiętać, przygotowując projekt? 

Pierwszym krokiem powinna być weryfikacja, czy planowane rozwiązanie rzeczywiście wpisuje się w zakres technologii obronnych objętych STEP Defence. Projekt musi dotyczyć sektora technologii obronnych i technologii krytycznej zgodnej z zakresem tematycznym STEP. Mogą to być przykładowo technologie i produkty związane z obroną powietrzną i przeciwrakietową, systemami artyleryjskimi, amunicją i pociskami, dronami i systemami przeciwdronowymi, cyberbezpieczeństwem, walką elektroniczną, sztuczną inteligencją i technologiami kwantowymi, mobilnością wojskową, ochroną infrastruktury krytycznej oraz systemami satelitarnymi. 

 Nie wystarczy więc samo potencjalne zastosowanie rozwiązania w obronności. Już na początku warto dokładnie sprawdzić, czy technologia oraz jej miejsce w łańcuchu wartości odpowiadają zakresowi przewidzianemu dla programu. Jest to jeden z podstawowych warunków zarówno w ocenie projektów B+R przez NCBR, jak i inwestycji przez PARP. 

Kolejnym elementem jest wiarygodność samego projektu i podmiotu, który ma go realizować. W przypadku B+R oceniane będą m.in. plan prac, potencjał do realizacji projektu i późniejszego wdrożenia jego wyników oraz zdolność do finansowej realizacji przedsięwzięcia. W projektach inwestycyjnych znaczenie będą miały m.in. potencjał wnioskodawcy, prawidłowość wydatków, zdolność finansowa oraz opłacalność inwestycji. Wnioskodawcy muszą być podmiotami kontrolowanymi w Unii Europejskiej. 

Istotne będzie również wykazanie konkretnego znaczenia projektu dla obronności i bezpieczeństwa Polski. W projektach B+R kryteria odnoszą się m.in. do potencjału zastosowania wyników w obszarze obronności i bezpieczeństwa oraz ich wkładu w budowę zdolności obronnych i odporności systemu bezpieczeństwa RP. Analogiczny aspekt dotyczący wkładu projektu w zdolności obronne i odporność przewidziano w projektach inwestycyjnych. 

Choć pełna dokumentacja naborów nie została jeszcze opublikowana, znane są już ich najważniejsze założenia i kryteria oceny projektów. To zatem dobry moment, aby zweryfikować potencjał projektu, wybrać właściwą ścieżkę finansowania i rozpocząć przygotowanie zakresu prac, budżetu oraz zasobów. Dzięki temu firma będzie mogła wejść w nabór z odpowiednio przygotowaną koncepcją, zamiast rozpoczynać prace dopiero po jego formalnym ogłoszeniu.