STEP 2026 dla sektora biotechnologii to nie tylko kolejny konkurs dotacyjny, ale spójny zestaw instrumentów - od B+R po inwestycje - podporządkowanych budowaniu europejskiej suwerenności technologicznej w obszarze leków, API i zaawansowanych terapii.
Co dokładnie zostało ogłoszone w ramach ścieżek NCBR i PARP?, jakie technologie biotechnologiczne uznano za krytyczne?, w jaki sposób nowe zasady lepiej odpowiadają specyfice projektów biomedycznych (w tym tych wymagających badań klinicznych) oraz jakie warunki formalne - dotyczące rodzaju przedsiębiorstw, struktury własnościowej i polityk horyzontalnych - trzeba dziś spełnić, aby realnie konkurować o finansowanie.
Harmonogram i zakres technologiczny
Program STEP 2026 dla sektora biotechnologii w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki ma już ogłoszone równoległe konkursy na projekty badawczo‑rozwojowe oraz inwestycyjne. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przeprowadzi konkursy B+R w dwóch ścieżkach: A (Innowacyjność) oraz B (Strategiczna niezależność UE). Nabór wniosków w Ścieżce A potrwa od 6 lipca do 7 września 2026 r., a w Ścieżce B od 13 lipca do 16 września 2026 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przyjmuje wnioski inwestycyjne w ramach ścieżki A i B od 23 kwietnia do 18 czerwca 2026 r. Dzięki temu STEP obejmuje cały łańcuch - od badań, przez przygotowanie wdrożenia, aż po duże inwestycje w moce produkcyjne - i staje się jednym z kluczowych instrumentów wsparcia polskiej biotechnologii.
STEP koncentruje się na technologiach uznanych za krytyczne. W biotechnologii jest to siedem obszarów technologii krytycznych (Ścieżka A), obejmujących m.in.
- technologie DNA/RNA (w tym terapie genowe, szczepionki oparte na kwasach nukleinowych oraz zaawansowane techniki genomiki i inżynierii genetycznej),
- zaawansowane technologie białek i innych cząsteczek biologicznych,
- hodowlę i inżynierię komórek oraz tkanek,
- techniki biotechnologii procesowej (np. fermentacja, biokataliza, zaawansowane techniki badań przesiewowych),
- geny i wektory RNA (w tym terapię genową i wektory wirusowe),
- rozwiązania z zakresu bioinformatyki i narzędzi cyfrowych do analizy danych biologicznych oraz
- nanobiotechnologię.
W ścieżce B uwzględniono obszar nr 8: produkty lecznicze znajdujące się w unijnym wykazie produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu oraz ich składniki. Zasady konkursowe w 2026 r. wyraźnie uwzględniają przy tym specyfikę projektów biomedycznych i długotrwały proces ich komercjalizacji. W „Zakresie tematycznym naboru” dla ścieżki A znalazły się nie tylko ogólne kategorie technologii DNA/RNA, białek, kultur komórkowych czy bioinformatyki, lecz także wprost odniesienia do biologicznych produktów leczniczych, produktów leczniczych terapii zaawansowanej. W obszarze technik procesów biotechnologicznych dokument wskazuje m.in. na „doskonalenie procesów i optymalizację rezultatów w zakresie biologicznych produktów leczniczych i produktów leczniczych terapii zaawansowanej”, co oznacza, że STEP dopuszcza finansowanie kluczowych fragmentów łańcucha rozwoju innowacyjnych leków biologicznych i terapii zaawansowanych – również tam, gdzie pełna komercjalizacja wymaga wieloletnich badań przedklinicznych i klinicznych. Program nie ogranicza się więc do prostego finansowania „twardych” inwestycji, ale jest zaprojektowany tak, by obejmować istotne etapy długiego, etapowego procesu rozwoju nowych technologii medycznych.
Beneficjenci, własność i polityki horyzontalne – co istotnie wpływa na ocenę projektu
Na tym tle szczególne znaczenie zyskuje doprecyzowanie, kto może ubiegać się o wsparcie w STEP. Wnioskodawcami mogą być zarówno mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak i duże firmy - w tym spółki o statusie small mid‑caps i mid‑caps - prowadzące działalność w Polsce. Warunkiem jest spełnienie pozostałych wymogów programu, w szczególności dotyczących profilu projektu (technologie krytyczne).
Obowiązuje również bardzo istotny warunek dotyczący struktury własnościowej: wnioskodawca musi być kontrolowany przez państwo lub podmiot z państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub ze Szwajcarii (Ścieżka A), muszą być kontrolowani przez państwo lub podmiot z państwa należącego do Unii Europejskiej (Ścieżka B). Dokumentacja wyjaśnia, że przez „kontrolę” rozumie się w szczególności sytuacje, gdy dany podmiot ma większość udziałów lub głosów, może powoływać większość składu władz spółki albo w inny sposób wywiera decydujący wpływ na jej działalność. W efekcie o środki z STEP nie powinny ubiegać się firmy, które są de facto kontrolowane przez kapitał spoza EOG/UE, jeśli nie dostosują wcześniej swojej struktury właścicielskiej – co jest wyraźnym elementem unijnej strategii „de‑riskingu” w obszarze technologii krytycznych.
W dokumentacji STEP – już od naboru 2025, a obecnie doprecyzowanej – jasno opisano dwustopniową procedurę oceny (z panelem ekspertów na II etapie) oraz możliwość sporządzania częściowych list projektów wybranych i niewybranych do dofinansowania przed zakończeniem oceny wszystkich wniosków, co ma przyspieszyć kontraktację w działaniu FENG.05.01. Jednocześnie dokumentacja doprecyzowana pod koniec 2025 r. mocniej „uszczegóławia” to, jak stosować unijne polityki horyzontalne w praktyce. W Przewodniku kwalifikowalności wydatków wskazano m.in., że kwalifikowane są tylko koszty CCS/CCU związane z CO₂ niepochodzącym ze spalania lub wydobycia paliw kopalnych oraz że szkolenia finansowane z projektu muszą zapewniać pracownikom specjalistyczną wiedzę istotną dla rozwoju technologii krytycznych. Zasady DNSH, zgodności z Porozumieniem paryskim oraz standardami dotyczącymi praw podstawowych i równości wynikały z logiki programu FENG już wcześniej, ale obecnie wyraźniej przekładają się na konkretne ograniczenia i wymagania wobec projektów – kwestie środowiskowe i społeczne przestają być „tylko załącznikiem” i stają się jednym z głównych filtrów oceny.
STEP 2026 dla biotechnologii to instrument zaprojektowany nie tylko po to, by finansować pojedyncze innowacje, lecz by świadomie wzmacniać europejską suwerenność technologiczną w obszarze leków, API i zaawansowanych terapii. Dobrze przygotowany projekt musi łączyć mocne zakotwiczenie w technologiach krytycznych, realistyczny model finansowy, uporządkowaną strukturę właścicielską oraz świadome podejście do wymogów środowiskowych i społecznych.
Sięgnij po dofinansowanie z pomocą PwC
Zespół ekspertów PwC od lat towarzyszy klientom w pozyskiwaniu środków. Odpowiadamy na pytania, sprawdzamy kwalifikowalność projektów, aby jak najlepiej wpisywały się w obszary tematyczne. Nasi eksperci prowadzą klientów przez wszystkie fazy życia projektu od pomysłu przez przygotowanie kompletnej dokumentacji aplikacyjnej aż po rozliczenie dotacji.
Jeśli potrzebują Państwo więcej wskazówek, praktycznych przykładów lub wsparcia w przygotowaniu wniosku do STEP - zapraszamy do konsultacji z zespołem PwC.
Autorzy:
