Rok 2026 zapowiada się jako intensywny okres dla sektorów biotech i farmaceutycznego, w którym przedsiębiorstwa mogą sięgać po szerokie spektrum środków na projekty badawczo‑rozwojowe, wdrożenia oraz rozwój nowoczesnych technologii. Choć część programów - takich jak Ścieżka SMART - jest stałym elementem krajobrazu dotacyjnego od wielu lat, a inne, jak STEP BIOTECH, pojawiają się już po raz kolejny od 2025 roku, to właśnie tegoroczna oferta finansowania tworzy wyjątkowo spójną, komplementarną sekwencję możliwości dla firm działających w obszarze farmacji i biotechnologii.
Nadchodzący rok rozpoczyna się od drugiej edycji oczekiwanego konkursu Agencji Badań Medycznych (ABM), który ponownie koncentruje się na opracowywaniu innowacyjnych postaci leków dopuszczonych już do obrotu oraz na rozwoju leków generycznych i biopodobnych. Konkurs ABM/2026/1 który potrwa do 21 kwietnia br. będzie jednym z kluczowych instrumentów wsparcia dla przedsiębiorstw farmaceutycznych pracujących nad nowymi postaciami leków oraz rozwiązaniami opartymi o substancje już dopuszczone do obrotu. Nabór skierowany jest zarówno do pojedynczych przedsiębiorstw MŚP i dużych firm, jak również do konsorcjów tworzonych z jednostkami naukowymi czy podmiotami leczniczymi, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o ABM. Przedmiotem konkursu jest opracowywanie i rozwój nowoczesnych postaci leków - w tym leków generycznych, biopodobnych, o modyfikowanym uwalnianiu oraz produktów złożonych - a także nowych form farmaceutycznych opartych o substancje czynne już obecne na rynku. W ramach naboru możliwe będzie finansowanie badań podstawowych, badań przemysłowych, prac rozwojowych oraz usług doradczych. ABM kładzie nacisk na praktyczny wymiar projektów, dlatego oczekiwanym efektem jest komercjalizacja wyników w ciągu trzech lat od zakończenia realizacji, obejmująca produkcję i wprowadzenie na rynek nowych lub udoskonalonych produktów leczniczych. Warto wspomnieć, że to nie jedyny konkurs ABM zaplanowany na rok 2026. W kolejce czekają konkursy na m.in. niekomercyjne badania kliniczne (I kw. 2026, alokacja: 300 mln zł) z utrzymaniem koncentracji na chorobach rzadkich, konkurs dotyczący eksperymentów badawczych (III kw. 2026, alokacja: 125 mln zł), obejmujący m.in. innowacyjne ścieżki postępowania czy też kontynuacja TransMed dla technologii na poziomach TRL 2–5 (alokacja: 300 mln zł) z perspektywą kolejnych etapów rozwoju.
Ścieżka SMART, która jest dobrze znana przedsiębiorcom i od lat stanowi fundament krajowych instrumentów wspierających innowacje w 2026 roku, będzie funkcjonować w odświeżonej formule. Branża farmaceutyczna idealnie wpisuje się bowiem w charakter projektów kwalifikujących się do programu — począwszy od prac B+R nad nowymi formulacjami leków, poprzez rozwój procesów technologicznych, aż po wdrażanie innowacji w obszarze produkcji, jakości i digitalizacji. Nowe zasady ścieżki SMART (o których piszemy w naszym artykule) obejmujące bardziej przejrzyste kryteria i jednoznaczną konstrukcję oceny, sprzyjają projektom farmaceutycznym, które z natury są złożone, wymagają precyzyjnych harmonogramów oraz jasno udokumentowanej innowacyjności.
Dla sektora farmaceutycznego program ten jest szansą na finansowanie nie tylko klasycznych prac badawczych, ale również działań towarzyszących procesowi komercjalizacji — takich jak skalowanie technologii wytwarzania, walidacja procesów produkcyjnych, cyfryzacja laboratoriów, rozwój systemów jakości czy przygotowanie ścieżki regulatoryjnej. SMART pozwala uwzględnić w projektach zarówno działania stricte naukowe, jak i te bezpośrednio związane z wejściem produktu na rynek, co ma kluczowe znaczenie w branży, gdzie proces wdrożeniowy jest długi, wieloetapowy i mocno regulowany. Nowy układ kryteriów premiuje dobrze zaprojektowane projekty badawczo‑rozwojowe o wysokim potencjale wdrożeniowym.
Z kolei STEP BIOTECH, który po raz kolejny od 2025 roku pojawia się w harmonogramie funduszy europejskich, stanowi jeden z kluczowych europejskich instrumentów wspierających rozwój technologii o strategicznym znaczeniu dla zdrowia publicznego i konkurencyjności Unii Europejskiej. Nabór obejmuje szerokie spektrum biotechnologii – od zaawansowanych technik DNA i RNA, przez technologie białek i biomolekuł, aż po rozwiązania oparte na inżynierii komórkowej i tkankowej. To właśnie te obszary stanowią dziś fundament rozwoju leków biologicznych, terapii celowanych oraz produktów medycyny personalizowanej, które coraz mocniej kształtują rynek farmaceutyczny. W programie STEP szczególne znaczenie mają również technologie związane z bioprocesami, które wspierają optymalizację i skalowanie produkcji – aspekt kluczowy w kontekście rosnącego zapotrzebowania na efektywne i stabilne procesy wytwarzania leków. Ważną rolę odgrywa także bioinformatyka, umożliwiająca analizę dużych zbiorów danych molekularnych, modelowanie procesów biologicznych i rozwój narzędzi wspierających medycynę spersonalizowaną. Na uwagę zasługuje również nanobiotechnologia, której zastosowania w dostarczaniu leków, diagnostyce i konstrukcji precyzyjnych narzędzi badawczych stają się coraz bardziej powszechne w projektach firm farmaceutycznych i biotechnologicznych. Dzięki temu STEP BIOTECH tworzy przestrzeń do realizacji projektów o przełomowym charakterze – takich, które nie tylko odpowiadają na bieżące potrzeby rynku, lecz także wpisują się w długofalową strategię wzmacniania innowacyjności i samowystarczalności technologicznej UE. Nabory na projekty badawczo-rozwojowe zaplanowane w terminach: 06.07 - 07.09.2026 (Ścieżka A - projekty badawczo-rozwojowe, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym.) oraz 13.07 - 16.09.2026 (Ścieżka B - projekty inwestycyjne dot. strategicznej niezależności UE) pozwalają traktować STEP jako naturalny kolejny etap dla projektów, które wykraczają poza typowe ramy krajowe. W ubiegłym roku w naborze STEP BIOTECH dofinansowanie otrzymały projekty realizowane m.in. przez Ryvu Therapeutics, Selvitę czy też Polpharma Biologics. Wyróżnione inicjatywy obejmowały tak zróżnicowane obszary, jak automatyzacja i cyfryzacja procesów wytwarzania krytycznych szczepionek DTP, Clodivac, Tetana, DT, D, d i TyT, funkcjonalne mapowanie celów terapeutycznych w onkologii oraz rozwój zaawansowanych terapii immunoonkologicznych opartych na modyfikowanych limfocytach T, wspieranych technikami sztucznej inteligencji.
Całość tegorocznego krajobrazu konkursowego domyka poziom europejski, na którym oczekujemy kolejnych naborów w ramach m.in. programu Horyzont Europa. Plan Prac Horyzont Europa 2026–2027 w Klastrze 1 „Zdrowie” koncentruje się na innowacyjnych terapiach, zaawansowanych technologiach, nauce oraz wzmacnianiu konkurencyjności europejskiego sektora zdrowia. Dla branży farmaceutycznej oznacza to realne możliwości udziału w projektach
B+R o wysokim znaczeniu strategicznym, pod warunkiem wpisania się w innowacyjny, międzynarodowy i systemowy charakter programu. Przykładowymi konkursami, które powinny zainteresować szeroko rozumianą branżę biofarmaceutyczną są m.in. "Development of novel vaccines for viral pathogens with epidemic potential" czy też "Development of predictive biomarkers of disease progression and treatment response by using AI methodologies for chronic non-communicable diseases", ale oczywiście możliwości starania się o granty europejskie jest o wiele więcej.
Jak PwC może pomóc?
Zespół Pomocy Publicznej PwC od ponad 20 lat wspiera przedsiębiorstwa z sektora biotech / pharma w projektach dotacyjnych – od mapowania źródeł finansowania po przygotowanie pełnej dokumentacji i rozliczenie projektu. Dzięki połączeniu wiedzy branżowej, doświadczenia projektowego oraz dogłębnego zrozumienia procesów dotacyjnych i regulacyjnych, PwC pozostaje partnerem pierwszego wyboru dla firm z sektora biofarmaceutycznego, które chcą skutecznie rozwijać innowacje i skalować działalność. Jeżeli Państwa organizacja planuje inwestycje w B+R, automatyzację, rozwój nowych terapii lub usprawnienia procesów produkcyjnych - chętnie pomożemy w doborze właściwego źródła finansowania i przeprowadzeniu całego procesu pozyskania wsparcia.
Autorzy:
