Rosnące ceny energii oraz presja regulacyjna związana z transformacją klimatyczną powodują, że przedsiębiorstwa energochłonne coraz częściej poszukują sposobów na uniezależnienie się od zewnętrznych źródeł energii. Jednym z kluczowych kierunków pozostają inwestycje w odnawialne źródła energii, które pozwalają nie tylko ograniczyć koszty operacyjne, ale również zmniejszyć ślad węglowy działalności.
W odpowiedzi na te potrzeby Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomienie kolejnego naboru w ramach programu wspierającego rozwój OZE w przemyśle energochłonnym. Zgodnie z aktualnymi informacjami, nabór wniosków ma potrwać od 1 lipca do 30 września 2026 r.
Finansowanie transformacji energetycznej przemysłu
Program skierowany jest do przedsiębiorstw funkcjonujących w sektorach o wysokim zużyciu energii – w szczególności podmiotów objętych systemem EU ETS. Jego głównym celem jest wsparcie projektów, które umożliwią produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł bezpośrednio w miejscu jej wykorzystania.
W praktyce oznacza to przesunięcie modelu energetycznego przedsiębiorstw – od zakupu energii z zewnętrznych źródeł w kierunku jej samodzielnej produkcji i zużycia. Kluczowym założeniem programu jest bowiem autokonsumpcja – co najmniej 80% wytworzonej energii powinno być wykorzystywane na potrzeby własne przedsiębiorstwa.
Zakres wspieranych inwestycji
Przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o finansowanie inwestycji obejmujących:
- budowę lub rozbudowę instalacji odnawialnych źródeł energii (energia elektryczna),
- magazyny energii, stanowiące uzupełnienie instalacji OZE,
- infrastrukturę niezbędną do przyłączenia instalacji do sieci lub systemu zakładowego.
Program został zaprojektowany w taki sposób, aby wspierać kompleksowe projekty inwestycyjne, zwiększające niezależność energetyczną przedsiębiorstw, a nie pojedyncze, odizolowane instalacje. Jednocześnie wykluczone pozostają projekty nastawione w głównej mierze na sprzedaż energii, a także inwestycje w zakresie produkcji ciepła czy kogeneracji.
Atrakcyjne warunki finansowania
Jednym z kluczowych elementów programu są jego warunki finansowe, które znacząco odróżniają go od klasycznych instrumentów dłużnych dostępnych na rynku.
Przedsiębiorcy mogą uzyskać finansowanie w formie preferencyjnej pożyczki obejmującej nawet 100% kosztów kwalifikowanych inwestycji, przy czym:
- wartość wsparcia może wynosić od 5 mln zł do 300 mln zł,
- okres finansowania sięga do 20 lat,
- możliwa jest również karencja w spłacie kapitału na etapie realizacji inwestycji.
Szczególną rolę odgrywa mechanizm częściowego umorzenia finansowania. Po spełnieniu określonych warunków możliwe jest uzyskanie premii do 30% wartości pożyczki, co realnie obniża koszt całego przedsięwzięcia.
Wysokość tej premii nie jest jednak automatyczna – zależy m.in. od efektywności instalacji, poziomu jej wykorzystania oraz osiągniętych efektów ekologicznych. W praktyce oznacza to, że większe korzyści uzyskają projekty dobrze zaprojektowane, o wysokiej produktywności i realnym wpływie na ograniczenie emisji.
Wyzwania i kluczowe czynniki sukcesu
Pomimo atrakcyjnych warunków finansowania, program ten nie należy do najprostszych instrumentów wsparcia.
Z uwagi na skalę inwestycji oraz charakter finansowania, projekty ubiegające się o wsparcie muszą spełniać wysokie wymagania zarówno pod względem technicznym, jak i finansowym. Istotne znaczenie ma m.in.:
- odpowiedni stopień przygotowania inwestycji,
- realistyczny i spójny model finansowy,
- właściwe dopasowanie parametrów technicznych instalacji do profilu zużycia energii w przedsiębiorstwie,
- zapewnienie wysokiej efektywności energetycznej i ekologicznej projektu.
Dodatkowo, w praktyce istotną rolę odgrywają elementy zwiększające konkurencyjność projektu, takie jak integracja magazynów energii czy wyższy poziom autokonsumpcji.
Szansa na długoterminową optymalizację kosztów energii
Planowany nabór w 2026 r. stanowi istotną okazję dla przedsiębiorstw energochłonnych, które rozważają inwestycje w OZE jako element swojej strategii energetycznej.
Połączenie preferencyjnego finansowania z możliwością częściowego umorzenia sprawia, że program może znacząco poprawić ekonomikę projektów, które w innych warunkach byłyby trudne do realizacji.
W kontekście rosnących cen energii oraz dalszego zaostrzania polityki klimatycznej, inwestycje w OZE coraz częściej przestają być jedynie opcją – stają się elementem strategicznego podejścia do prowadzenia działalności przemysłowej.
Jak możemy pomóc
Zespół PwC wspiera przedsiębiorstwa na każdym etapie przygotowania projektów inwestycyjnych finansowanych ze środków publicznych – od weryfikacji kwalifikowalności, przez strukturę finansowania, aż po opracowanie kompletnej dokumentacji aplikacyjnej.
W przypadku zainteresowania udziałem w planowanym naborze lub chęci wstępnej oceny potencjału projektu, zachęcamy do kontaktu. Chętnie podzielimy się naszym doświadczeniem i pomożemy przygotować inwestycję w sposób maksymalizujący szanse na uzyskanie wsparcia.
Autorzy:
