W obliczu rosnących wyzwań klimatycznych Unia Europejska intensyfikuje działania na rzecz transformacji energetycznej i rozwoju zielonych technologii. Jednym z kluczowych instrumentów wspierających innowacyjne projekty w tym obszarze jest program STEP, który w ostatnich latach zyskał na znaczeniu jako platforma finansowania strategicznych i innowacyjnych inwestycji.
Konkurs STEP, realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), stanowi odpowiedź na potrzeby przedsiębiorstw i konsorcjów, które chcą wdrażać przełomowe rozwiązania w zakresie dekarbonizacji, efektywności energetycznej oraz gospodarki obiegu zamkniętego.
Cele i znaczenie programu STEP
Program STEP wpisuje się w szerszy kontekst europejskich regulacji klimatycznych, takich jak Porozumienie Paryskie, Europejskie prawo o klimacie czy strategia adaptacji UE do zmian klimatu. Jego głównym celem jest wsparcie projektów, które przyczyniają się do redukcji emisji CO₂, transformacji sektorów energochłonnych oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE). Typy projektów i obszary tematyczne
W ramach STEP finansowane są zarówno projekty badawczo-rozwojowe (B+R), jak i inwestycyjne. Do kluczowych technologii wspieranych przez program należą m.in. odnawialne źródła energii, magazynowanie energii, technologie sieciowe, zrównoważone paliwa alternatywne, wychwytywanie i składowanie CO₂, technologie jądrowe, rozwiązania z zakresu gospodarki obiegu zamkniętego oraz efektywności energetycznej. STEP obejmuje także sektor digital i deeptech, biotechnologię oraz cleantech, czyli czyste i zasobooszczędne technologie.
Budżet, intensywność wsparcia i harmonogram
Budżet programu STEP wynosi 901 mln euro (3,9 mld zł), z możliwością dofinansowania do 80% kosztów kwalifikowanych w zależności od lokalizacji projektu oraz wielkości przedsiębiorstwa. Projekty mogą być zgłaszane w dwóch ścieżkach: ścieżka A – innowacyjne technologie krytyczne lub ścieżka B – strategiczna niezależność UE. Harmonogram naborów przewiduje terminy od kwietnia do września 2026 r., z podziałem na poszczególne obszary tematyczne i instytucje pośredniczące (NCBR, PARP).
Statystyki i efekty dotychczasowych naborów
Dotychczasowe edycje konkursu STEP cieszyły się dużym zainteresowaniem. Łącznie złożono 263 wnioski na kwotę 4 133 mln PLN, z czego 50 wniosków dotyczyło biotechnologii (1 033 mln PLN), 112 digital i deeptech (1 257 mln PLN), a 100 cleantech (1 830 mln PLN). Liczba złożonych wniosków oraz sumy kwot wnioskowanego dofinansowania pokazują, że STEP jest jednym z najważniejszych instrumentów wsparcia dla innowacyjnych projektów w Polsce.
Przykłady finansowanych projektów
Wśród projektów, które mogą otrzymać dofinansowanie są m.in. instalacje do produkcji biometanu i wychwytywania CO₂, małoskalowe elektrolizery do produkcji wodoru, gigawatowe magazyny energii czy technologie CCS (wychwytywania i skraplania dwutlenku węgla). Projekty te realizowane są zarówno przez pojedyncze firmy, jak i konsorcja, a ich wdrożenie przyczynia się do rozwoju nowoczesnej, niskoemisyjnej gospodarki.
Wyzwania i perspektywy
Konkurs STEP, obok innych programów takich jak Innovation Fund czy ścieżka SMART, stanowi istotny element ekosystemu wsparcia dla zielonych technologii. Wyzwania związane z dekarbonizacją, efektywnością energetyczną czy wdrażaniem gospodarki obiegu zamkniętego wymagają dalszych inwestycji i innowacji. STEP umożliwia przedsiębiorstwom dostęp do środków finansowych, które pozwalają na realizację ambitnych projektów i budowanie przewagi konkurencyjnej na rynku europejskim. Zespół PwC State Aid posiada doświadczenie w przygotowywaniu dokumentacji aplikacyjnej oraz kompleksowym wsparciu na etapie realizacji projektu, co jest istotne dla potencjalnych beneficjentów STEP
Autorzy:
