9 października 2026 r. ministrowie gospodarki i finansów państw członkowskich UE zdecydowali w ramach ECOFIN o zmianie unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych przyjmowanym przez Radę Unii Europejskiej (tzw. rajów podatkowych).
Rada zdecydowała się usunąć z listy dwie jurysdykcje – Panamę oraz Wietnam.
Lista została zamieszczona w załączniku I do konkluzji Rady o unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych. Obecnie unijna lista rajów podatkowych obejmuje zatem następujące państwa:
- Samoa Amerykańskie,
- Anguilla,
- Guam,
- Palau,
- Federacja Rosyjska,
- Turks i Caicos,
- Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych,
- Vanuatu.
W ocenie Rady, Panama zreformowała swój szkodliwy system zwolnień dotyczących dochodów ze źródeł zagranicznych, natomiast Wietnam przeprowadził szereg reform. Wobec powyższego, zarówno Panama, jak i Wietnam zostały wykreślone z wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy oraz uwzględnione na liście jurysdykcji, które nie spełniają wszystkich kryteriów, natomiast zobowiązały się do zreformowania krajowego ustawodawstwa w celu dostosowania się do uzgodnionych standardów dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych, znajdującej się w zwyczajowym dokumencie o aktualnym stanie współpracy – tzw. „szarej liście” lub Załączniku II.
Warto jednak podkreślić, że Panama pozostała wskazana w aktach wykonawczych wydanych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dodatkowo, Rada Unii Europejskiej postanowiła usunąć z Załącznika II Belize, z uwagi na otrzymanie przez Belize od Światowego Forum pozytywnej oceny w odniesieniu do jego systemów wymiany informacji podatkowych na wniosek.
Tym samym, Załącznik II obejmuje obecnie następujące jurysdykcje:
- Brytyjskie Wyspy Dziewicze,
- Brunei Darussalam,
- Eswatini,
- Grenlandia,
- Jordania,
- Czarnogóra,
- Maroko,
- Turcja,
- Panama,
- Wietnam.
Kiedy transakcje z “rajami podatkowymi” będą schematem podatkowym?
Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej w przypadku wystąpienia płatności podlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu do podmiotu powiązanego z siedzibą, zarządem lub miejscem zamieszkania w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (w tym wskazanym w unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych) należy z zasady zidentyfikować schemat podatkowy.
Co istotne, przesłanką wystąpienia schematu podatkowego w takim przypadku nie jest ani wystąpienie korzyści podatkowej, ani nawet oczekiwanie dotyczące jej osiągnięcia. Bez znaczenia pozostaje też wartość transakcji (schematem może być nawet transakcja mająca za przedmiot np. towar o wartości 1 zł).
Warto też zwrócić uwagę, że przepisy o raportowaniu schematów podatkowych niezależnie definiują, które podmioty należy uznawać za powiązane.
W razie jakichkolwiek pytań dotyczących omawianego wyżej zagadnienia, zachęcamy do kontaktu z nami.